الْعَآئِذِينَ حَرَمًا . فَرَضَ حَجَّهُ وَ أَوْجَبَ حَقَّه ، وَ كَتَبَ عَلَيْكُمْ وِفَادَتَهُ ؛ فَقَالَ سُبْحَانَهُ :
« وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَ مَن كَفَرَ فَإِنَّ اللَهَ غَنِىٌّ عَنِ الْعلَمِينَ »
[ 1 ] .
[ 2 ]
« خداى متعال حجّ بيت خودش را بر شما واجب فرمود ؛ خانهاى كه او را قبله خلائق قرار داد ، تا همانند دستجات و تودههاى متراكم احشام به سمت او روى آورند و همانند كبوتران كه به سوى لانههاى خود روى مىآورند اين مكان را محلّ عبادت و پرستش خود قرار دهند . خداى متعال اين خانه را نشانه تواضع بندگانش در قبال مقام عظمت و كبريائيتش ، و اقرار به عزّت و وحدانيّت در وجود و آثار وجود و جلوات وجود قرار داده است .
از ميان مردم شنوندگانى را برگزيد كه دعوت او را لبّيك گفته اجابت نمايند ، و گفتار او را راست پنداشته تصديق بنمايند ، و در جايگاه انبياء و پيامبران او مسكن گزينند ، و خود را به مثال و شمائل ملائكهاى كه گرداگرد عرش پروردگار در گردش و طوافاند در آورند ، تا در سراى تجارت و بازار معاملات به رستگارى ابدى و انتفاع از بركات و آثار عبوديّت نائل آيند و به ميعاد غفران و بخشش الهى از يكديگر سبقت بجويند .
خداى سبحان خانه خود را پرچم برافراشته و سرفراز اسلام قرار داد ، و براى روى آورندگان و ملتجئين به آن مكان ، حرم امن خود مقرّر فرمود . پس حجّ را واجب نموده و حقّ او را الزام فرمود ؛ پس بر شما حتم نمود كه بار خود را در آنجا فرود آوريد و آن مكان را محلّ ورود و نزول خود قرار دهيد . چنانچه در قرآن كريم مىفرمايد : ( خداى متعال حجّ خانه خود را بر مردم واجب نمود ؛ كسانى كه بتوانند
هامش
[ 1 ] - سوره آل عمران ( 3 ) ذيل آيه 97 .
[ 2 ] - نهج البلاغة ، شرح محمّد عبده ، خطبهء 1 ، جزء اوّل ، ص 27 .