دست اراده و مشيّت قاهره و مطلقه حضرت حقّ است . و جميع عالم وجود در بقاء حيات و استمرار وجود از او مدد و استفاضه دارند . »
بنابراين معنى ربّانى اينست كه شخص بواسطهء تعلّم علوم الهى و تربيت در راه و مسلك تقرّب به پروردگار و ادراك حقائق عالم تكوين و نظام تشريع خود را منتسب به پروردگار و ربوبيّت حضرت حقّ مىنمايد . بر اين اساس كلام او منبعث از حقيقت امر و كردارش ناشى از منشأ عالم قدس و خلوص و صدق خواهد بود . اين چنين شخصى در تمام اطوار و حركات و سكناتش اسوه و الگوى طالبين حقّ و پويندگان مسير كمال مىباشد .
امّا در اين آيه مقصود از كلمهء ربّانيّين به افرادى اطلاق مىشود كه از جهت فهم و ادراك و قوّهء تشخيص از سطح عامّه مردم فراتر و به معارف الهى و قوانين دينى اشراف بيشترى دارند . خداوند متعال اين افراد را مورد نكوهش و مذمّت قرار مىدهد ؛ كه چرا شما با وجود فهم و ادراك و تشخيص مطلب و ميز بين باطل و حقّ و وضوح صلاح و فساد براى جامعه از يك طرف ، و جهل و نادانى جامعه و عدم بصيرت به حقائق و ورود در كثرات و توغّل در شهوات و ابتعاد از ممشى و مسير اولياى الهى و ابراز سليقههاى شخصى و اظهار آراء شيطانى و اهويه باطله از طرف ديگر ، درصدد اصلاح امور اجتماع بر نيامديد ، و با گفتار و اندرز و بيان حقائق و نهى از منكرات و امر به معروف و رفع مفاسد اجتماعى ، آنان را به حال خود يله و رها كرديد ، و صرفاً به امور شخصى خود پرداختيد و خود را از جريانات و وقايع جاريه در جامعه بر كنار نموديد ؛ گوئى هيچ مسؤوليتى در قبال مسائل فاسده و مفسدهء اجتماعى بر عهدهء شما نيست ، و صرفاً به نظاره و تماشاى مسائل خلاف نشستيد و به صرف دورى گزيدن از اجتماع و سر بگريبان خويش فرو بردن بسنده نموديد . اين عمل شما صد در صد خلاف و متناقض با فلسفهء بعثت انبياء و إنزال كتب و دعوت به راه راست و صراط مستقيم است .
اسرار ملكوت (مقدمه شرح حديث عنوان بصرى از امام صادق ع) (فارسى) — صفحة 140
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص١٤٠