معنيش چيست ، و مراد از كسى كه در حال نماز و در خصوص ركوع زكات مىدهد و انفاق مىكند كيست ، معيّن فرموده بود كه مراد از إكمال دين و اتمام نعمت در كريمهء شريفهء : الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتى [ 1 ] كدام است ، مشخّص نموده بود كه مراد از اولى الأمر در آيهء شريفهء : أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِى الْأَمْرِ مِنْكُم [ 2 ] ائمّهء اهل بيت هستند ، و هكذا در جميع آيات معانى و تأويل آنها را معيّن و ذكر كرده بود .
آنها كه غصب خلافت كردند البتّه نمىخواستند اين معنى را بپذيرند ، چون تضادّ و تنافى تامّ با روش و سلوك آنها داشت ؛ و لذا صريحاً گفتند : قرآن را براى مردم نبايد تأويل كرد و حقائق آن را نبايد گفت ، تا مردم در كورى و جهالت خود باقى باشند و آنها بتوانند به مقصد و مرام خود رسيده ، بر آنها حكومت كنند . لذا جدّاً مردم را از معنى قرآن و بيان سبب نزول و مصاديق آيات منع كردند . اخبارى كه از اهل بيت عليهم السّلام راجع به تغيير قرآن رسيده است همين جهت است كه ذكر شد ؛ و در نامهاى كه حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام به سَعد الخير نوشتند كه در « روضه كافى » مذكور است دو جمله مىنويسند :
وَ كانَ مِن نَبذِهِمُ الكِتابَ أن أقامُوا حُرُوفَهُ وحَرَّفُوا حُدُودَهُ ، فَهُم يَروُونَهُ ولا يَرعَونَهُ ، والجُهّالُ يُعجِبُهُم حِفظُهُم لِلرِّوايَة والعُلَماءُ يَحزُنُهُم تَركُهُم لِلرِّعايَة ؛ [ 3 ] الخ .
هامش
1 - سوره المآئدة ( 5 ) قسمتى از آيه 3 : [ امروز من دين شما را براى شما كامل كردم ؛ و نعمت خودم را بر شما تمام نمودم . ]
2 - سوره النّسآء ( 4 ) قسمتى از آيه 59 : [ از خدا اطاعت كنيد ، و از رسول خدا و صاحبان امرى كه از شما هستند اطاعت كنيد . ]
3 - الكافى ، ج 8 ، ص 53 : [ و از دور افكندن و رد كردنشان كتاب الله را اين بود كه : حروف و كلمات و عبارات و آيات و سور و آنچه را كه راجع به قرائت بود اقامه كردند و آن را محكم داشته ، بر پا نمودند ؛ امّا حدود و معانى و مرادها و مقصودها و مفاهيم كتاب را تحريف و تضييع كردند . بنابراين ، آنان كتاب الله را روايت نمودند امّا رعايت نكردند . و براى مردم جاهل و ظاهرانديش و كوتاه نظر اين شگفتآور بود كه قرآن را براى بيان كردن و روايت نمودن حفظ و نگهدارى نموده ، پاسدارى كنند ؛ امّا علماء و صاحب خردان در حزن و اندوه بسر مىبردند كه مراعات حقّ قرآن نشده است ، و گروه مخالف معنى و مراد از آن را ناديده گرفتهاند . ]