أميرالمؤمنين عليه الصّلوة و السّلام در « نهج البلاغة » راجع به حضرت رسول الله مىفرمايد : طَبيبٌ دَوّارٌ بِطِبِّه ؛ [ 1 ] و معلوم است كه روح مقدّس آن حضرت همان حقيقت قرآن است و بس ! روى اين معنى قرآن را فرقان گويند : شَهْرُ رَمَضانَ الَّذى أُنْزِلَ فيهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَ الْفُرْقان . [ 2 ] يعنى آن نور مشخِّص حقّ و باطل و جدا كنندهء صحّت و مرض ، دوست و دشمن ، نفحات رحمانيّه و خاطرات شيطانيّه و نشان دهندهء راه راست از جادّهء ضلالت است .
بنابراين ، اين قرآن كتاب مبين است . مبين از مادّهء ابان يُبين ابانة ، هم به معنى لازم و هم به معنى متعدّى استعمال شده ابانَ الشىء : اتّضح ، و ابانَه : جعله بيّناً و واضحاً قرآن هم واضح و هم واضح كننده و هم آشكار و هم آشكار كننده است . اين از نقطهء نظر دو معرّفى كه خدا براى قرآن كرده است .
اثر قرآن هدايت بسوى سبل سلام و خروج از ظلمات به نور است
و امّا آثار او : اوّل هدايت بسوى سبل سلام [ است ] . راه سلام راهى است كه در آنجا ايمنى است در مقابل نگرانى ؛ ايمنى از هر چيز ، از آفات دنيوى و از آفات نفسى و اخروى . اين قرآن آن راه سلامت مطلق را كه در آنجا هيچ مشكل و هيچ رنج و تعب و هيچ نگرانى فكرى و خاطرهاى نيايد معرّفى مىكند ؛ آنجا كه بهشت حقيقى است . البتّه اين براى افراديست كه دل به قرآن بدهند و در راه
هامش
1 - نهج البلاغة ، ج 1 ، ص 237 : [ رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم طبيبى بود كه در طبّ خودش دوّار بود . ( يعنى زياد دور مىزد بر روى مرض ، و اقسام آن ، و ارتباط امراض با هم ؛ و زياد دور مىزد بر روى دارو و درمان . و حكيم حاذق و مطّلع به همهء جوانب مرض و تمام طرق درمان آن بود . ) ]
2 - سوره البقرة ( 2 ) آيه 185 : [ ماه روزه ، ماه رمضان است . و در آن ، قرآن نازل شده است كه هدايت است براى مردم ؛ و ادلّه و حجّتهائى است از راهنمائى ، و بيّنات و روشنگريهائى است براى جدائى حقّ از باطل . ]