و از حضرت صادق عليه السّلام روايتست كه :
إذا رَقَّ أحَدُكُم فَليَدعُ ، فَإنَّ القَلبَ لا يَرِقُّ حَتَّى يَخلُصَ . [ 1 ]
شرط پانزدهم دعا : توجّه و اقبال به قلب به خدا
شرط پانزدهم دعا : توجّه به خدا و اقبال به قلب است . معلومست كه چنانچه انسان به كسى اقبال نداشته باشد او نيز به انسان اقبال نخواهد داشت ، و انسان نيز استحقاق اقبال او را نخواهد داشت . مثل كسى كه با انسان صحبت مىكند و مذاكره و گفتگو مىنمايد و انسان مىداند كه دل او از انسان غافل است و توجّهش به جاى دگر است ، در اين صورت انسان از او إعراض مىكند و از مخاطبهء با او خوددارى نموده و از پاسخ او و برآوردن حاجات و تقاضاى او إباء و امتناع مىنمايد ؛ چون اين تقاضا به ظاهر است نه به قلب ، و ظاهر بدون باطن قدرى و قيمتى ندارد بلكه به مسخره و استهزاء أشبه است ، ولى وقتى با دل توجّه و با قلب اقبال بوده باشد مسلّماً عنايتى خواهد شد .
از حضرت صادق عليه السّلام مرويست كه :
مَن أرادَ أن يَنظُرَ مَنزِلَتَهُ عِندَ اللهِ فَليَنظُر مَنزِلَة اللهِ عِندَهُ فإنّ اللهَ يُنَزِّلُ العَبدَ مِثلَ ما يُنَزِّلُ العبدُ اللهَ مِن نَفسِهِ . [ 2 ]
و حضرت أميرالمؤمنين عليه السّلام فرمودهاند :
لا يَقبَلُ اللهُ [ عَزّوجَلَّ ] دُعاءَ قَلبٍ لاهٍ . [ 3 ]
هامش
1 - الكافى ، ج 2 ، ص 477 : [ وقتى كه قلب شما رقيق و لطيف گشت دعا كنيد . بدرستى كه قلب رقيق نمىشود تا اينكه خالص گردد . مترجم ]
2 - عدّة الداعى ، ص 167 : [ كسى كه مىخواهد جايگاهش را نزد خداوند ببيند پس ببيند كه جايگاه خدا در نزد او چگونه است ، زيرا خداوند با بندهء خود همان برخورد را دارد كه بنده با خداى خود آن را دارد . مترجم ]
3 - الكافى ، ج 2 ، ص 473 : [ خداوند دعاء قلبى كه در لهو و بيهوده طلبى است قبول نمىكند . مترجم ]