روايت كرده است كه إنّه قال :
لَم يَكُنْ رَسولُ اللهِ صَلّى اللهُ عَلَيهِ و آلِه و سَلَّم يَصُومُ فى السَّفَرِ تَطَوُّعًا و لا فَرِيضَة يُكَذِّبونَ عَلَى رَسولِ اللهِ صَلّى اللهُ عَلَيهِ و آلِهِ و سَلّم نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَة و رَسولُ اللهِ صَلّى اللهُ عَلَيهِ و آلِهِ و سَلّم بِكُرَاعِ الغَميمِ عِندَ صلاة الفَجرِ فَدَعَا رَسُولُ اللهِ صَلّى اللهُ عَلَيهِ و آلِه و سَلَّم بِإناءٍ فيه فَشَرِبَ و أمَرَ النّاسَ أنْ يُفطِرُوا ؛ فَقالَ قَومٌ : قَد تَوَجَّهَ النّهَارُ و لَو صُمنَا يَومَنا هَذا ، فَسَمّاهُمْ رَسُولُ اللهِ صَلّى اللهُ عَلَيهِ و آلِه و سَلَّم العُصاة فَلَم يَزالُوا يُسَمَّونَ بِذلِكَ الإسْمِ حَتَّى قُبِضَ رَسُولُ اللهِ صَلّى اللهُ عَلَيهِ و آلِه و سَلَّم . [ 1 ]
بنابراين عامّه كه مريض و مسافر را مخيّر مىدانند بين افطار و كفّاره و بين صوم ، و در آيه تقدير مىكنند كه فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَريضاً أَوْ عَلى سَفَرٍ فَعِدَّة مِنْ أَيَّامٍ أُخَر بلا وجه است . و بر عهدهء آن كسانى كه روزه براى آنان مشقّت دارد و رنج بسيار بطورى كه در تعب مىافتند و براى اتمام روزه بايد تمام قدرت و طاقت خود را مصرف كنند روزه واجب نيست ؛ آنان مىتوانند روزهء خود را افطار كنند و به عوض آن يك مسكين را طعام دهند .
در اين فقره از آيهء مباركه وَ عَلَى الَّذينَ يُطيقُونَه كلام بسيار است ، و
هامش
[ 1 ] همان مصدر ؛ تفسير العياشى ، ج 1 ، ص 81 ، با اندكى اختلاف : [ امام صادق عليه السّلام فرمودند : رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم در سفر روزه نمىگرفت نه روزه مستحبّى و نه واجب و اهل تسنن دروغ مىبندند بر رسول خدا كه آن حضرت در سفر روزه مىگرفت . اين آيه در كراع الغميم هنگام نماز صبح بر رسول خدا نازل شد حضرت آب طلب فرمودند و روزه خود را شكستند و دستور دادند ساير افراد نيز روزه خود را بشكنند . بعضى از آنها گفتند الآن روز شده است چه خوب بود امروز را روزه مىداشتيم . رسول خدا آنان را گناهكار ناميد . و اين لقب تا پايان عمر رسول خدا بر ايشان پابرجا مانده بود . مترجم ]