فِيها ، آلِهَتُهُمْ بُطونُهُمْ ، قالَ اللهُ تَعالَى : وَ تَتَّخِذُونَ مَصانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُونَ ، وَ إِذا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارينَ ، فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَطيعُون ، قالَ اللهُ تَعالَى : أَ فَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ وَ أَضَلَّهُ اللَّهُ عَلى عِلْمٍ وَ خَتَمَ عَلى سَمْعِهِ وَ قَلْبِه ، إلَى قَولِهِ : أَ فَلا تَذَكَّرُونَ و ما هو إلّا مُنافِقٌ ، جَعَلَ دِينَهُ هَواهُ و إلَهَهُ بَطنَهُ ، كُلَّما اشْتَهَى مِنَ الحَلالِ و الحَرامِ لَم يَمتَنِعْ مِنهُ ، قالَ اللهُ تَعالَى : وَ فَرِحُوا بِالْحَياة الدُّنْيا وَ مَا الْحَياة الدُّنْيا فِى الْآخِرَة إِلَّا مَتاعٌ [ 1 ]
يا ابنَ مَسعودٍ ! مَحارِيبُهُمْ نِساؤُهُمْ ، و شَرَفُهُمُ الدَّراهِمُ و الدَّنانِيرُ ، و هِمَّتُهُمْ بُطونُهُمْ ، اولَئِكَ هُم شَرُّ الأشرارِ ، الفِتنَة مِنهُمْ و إلَيهِمْ تَعودُ . يا ابنَ مَسعودٍ ! إقرَأ قَولُ اللهِ تَعالَى : أَ فَرَأَيْتَ إِنْ مَتَّعْناهُمْ سِنينَ ، ثُمَّ جاءَهُمْ ما كانُوا يُوعَدُونَ ، ما أَغْنى عَنْهُمْ ما كانُوا يُمَتَّعُون . [ 2 ]
يا ابنَ مَسعودٍ ! أجْسادُهُمْ لا تَشبَعُ و قُلوبُهُمْ لا تَخشَعُ . يا ابنَ مَسعودٍ ! الإسلامُ بَدَأ غَرِيبًا و سَيَعودُ غَرِيبًا ، كَما بَدَأ فَطوبَى لِلغُرَباءِ ! فَمَن أدرَكَ ذَلِكَ الزَّمانَ [ مِمَّن يَظهَرُ ] مِن أعقابِكُم ، فَلا يُسَلِّمُ عليهم فِى نادِيهِم ، و لا يُشَيِّعُ جَنائِزَهُم ، و لا يَعودُ مَرضاهُم ، فَإنَّهُم يَستَنّونَ بِسُنَّتِكُم و يُظهِرونَ بِدَعواكُم و يُخالِفونَ أفعالَكُم فَيَموتونَ عَلَى غَيرِ مِلَّتِكُم ، اولَئِكَ لَيسوا مِنِّى و لَستُ مِنهُمْ . [ 3 ]
هامش
[ 1 ] مكارم الأخلاق ، طبع سنگى ، ص 449 : [ اى فرزند مسعود ! پس از من افرادى خواهند آمد كه از انواع طعامها بهره مىگيرند و بر چهارپايان سوار مىشوند و مانند زنان كه خود را براى شوهران زينت مىكنند ، خود را مىآرايند و مانند زنان در ملأ عام به خودنمائى مىپردازند . شخصيّت و شؤون پادشاهان ستمپيشه را براى خود مىپسندند ، آنان منافقين امّت من در آخرالزمان مىباشند . شراب مىنوشند و با نرد سرگرم مىشوند ، به دنبال شهوات مركب مىرانند و از جماعت مسلمين روى مىگردانند . دل شب را به خواب هوس و غفلت به روز مىآورند و براى عبادت و مناجات بر نمىخيزند . صبحها دير از خواب برمىخيزند خداوند مىفرمايد : فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْف
اى فرزند مسعود ! آنان همانند گل خرزهره مىمانند كه ظاهرى زيبا و طعمى بسيار تلخ دارد سخن آنان وزين و اعمال و رفتارشان چون درد بىدرمان آنان را رها نخواهد ساخت . ( آيا در قرآن تدبّر و انديشه نمىكنند يا اينكه بر دلهاى ايشان قفل نهادهاند . )
اى فرزند مسعود ! براى كسى كه در آتش دوزخ بسر مىبرد لذّت بودن در دنيا چه نفعى دارد ؟ ( اينان فقط ظاهرى از زندگى دنيا مىفهمند و از عالم آخرت و حيات آن بكلّى غافلاند . )
خانهها مىسازند و قصرها بنا مىكنند ، مساجد را به زينتها آراسته مىسازند ، هدفى جز دنيا و عالم كثرات ندارند . و تمام همّ و غمّ خود را بر آن معطوف مىسازند . خدايان اينان شكم آنان است . خداوند مىفرمايد : وَ تَتَّخِذُونَ تا آخر آيه .
مصداق اين آيات منافقى است كه دين خود را هواهاى نفسانى و خداى خود را شكم خود قرار داده است . و به هر چه از حلال و حرام ميل مىنمايد . و هيچ چيزى مانع او نخواهد بود . خداوند مىفرمايد : وَ فَرِحُوا بِالْحَياة
اى فرزند مسعود ! قبلهگاه اينان زنهايشان مىباشد و افتخار آنان به زيادى درهم و دينار مىباشد . و مقصد و هدفشان شكمشان مىباشد . اينان بدترين ناپاكان و زشت كرداران مىباشند ، هر فتنه و فسادى از آنان سرچشمه مىگيرد و به آنها بازگشت مىنمايد .
اى فرزند مسعود ! كلام خداى تعالى را بخوان : أَ فَرَأَيْتَ إِنْ مَتَّعْناهُمْ
اى فرزند مسعود ! بدنهاى اينان هيچگاه سيرى نمىپذيرد و دلهايشان خاشع نخواهد شد . اى فرزند مسعود ! اسلام با غربت پديد آمده و باز با غربت ظهور خواهد نمود ، و خوشا به حال غريبان ! پس كسى كه از آيندگان شما اين زمان را درك كند در اجتماعات بر آنان سلام نكند و برخورد ننمايد ، و در تشييعشان شركت منمايد ، و بيمارانشان را عيادت نكند .
اينان به سيرهء شماتظاهر كنند و مطالب شما را بازگو مىكنند ولى اعمال و رفتارشان با شما متفاوت است پس اگر بميرند بر آئين شما نمردهاند ، اينان از من نيستند و من از ايشان نخواهم بود . مترجم ]
[ 1 ] - سوره الرعد ( 13 ) ذيل آيه 26 .
[ 2 ] - سوره الشّعرآء ( 26 ) آيات 205 الى 207 .