السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيءٍ قَدِيرٌ ) « 1 » « خداوند را تسبيح مىگويند هرچه در آسمانها و زمين است و او پيروزمند و حكيم است ، فرمانروايى آسمانها و زمين از آن اوست ، زنده مىكند و مىميراند و بر هر چيز تواناست . » ، ونيز مىفرمايد : ( يُسَبِّحُ للَّهِ مَا فِي السَّماوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ ) « 2 »
« خدا را تسبيح مىگويند هرچه در آسمانها و هرچه در زمين است ، آن فرمانرواى پاك از عيب را ، آن پيروزمند حكيم را . »
تدبّر در اين دو آيه ما را به اين حقايق مىرساند :
1 - هر پديدهاى كه در آسمانها و زمين ديده مىشود گواه بر آن است كه خداوند از مشاركت با مخلوقاتش در ذلّت و ناتوانى و تحوّل مبرّا و منزّه است .
2 - از سوى ديگر خداوند با برتريش بر مخلوقات ، ناتوان از تأثير بر ايشان نيست چه مقام ربوبيش از مرتبه بسيار والاى وجود برخوردار است - ولى نه همچون فلاسفهاى كه خداوند سبحان را در برجى به كنار از مخلوقات قرار داده اند - بلكه عزيز و قادرى است كه هرگز ذلّت و عجز به دو راه ندارد .
3 - خداوند با قدرت كامل خود آسمانها و زمين را در اختيار دارد و زنده مىكند و مىميراند و بر هر چيزى تواناست .
هامش
( 1 ) - سورهء حديد ، آيات 1 - 2 .
( 2 ) - سورهء جمعه ، آيهء 1 .