بشناسيد . اگر به اين كار فرمان مىيافتم ، بىگمان ، انجامش مىدادم " .
528 . سنن ابن ماجة به نقل از انَس بن مالك : گفتند : اى پيامبر خدا ! آيا حج ، در هر سال بر ما واجب است ؟
فرمود : " اگر مىگفتم آرى ، بىگمان ، واجب مىشد و اگر واجب مىشد ، از عهدهاش بر نمىآمديد و اگر بدان نمىپرداختيد ، عذاب مىشديد " .
529 . مسند ابن حنبل به نقل از ابن عبّاس : پيامبر خدا براى ما خطبه خواند و فرمود : " اى مردم ! حج بر شما مقرّر شده است " .
اقرع بن حابس برخاست و گفت : اى پيامبر خدا ! آيا در هر سال ؟
فرمود : " اگر مىگفتم [ آرى ] ، واجب مىشد و اگر واجب مىشد ، بدان عمل نمىكرديد و نمىتوانستيد عمل كنيد . حج ، يك بار واجب است . هر كه بيشتر به جا آورد ، مستحب است " .
530 . مسند ابن حنبل به نقل از ابن عبّاس : مردى گفت : اى پيامبر خدا ! حج در هر سال است ؟
فرمود : " بر هر انسان ، يك حج [ واجب ] است و اگر گفته بودم : " آرى ، در هر سال است " ، در هر سال ، واجب مىشد " .
531 . صحيح البخارى به نقل از انَس : پيامبر خدا خطبهاى خواند كه هرگز نظيرش را نشنيده بودم . فرمود : " اگر آنچه را من مىدانستم ، مىدانستيد ، كم مىخنديديد و فراوان مىگريستيد " .
ياران پيامبر صلى اللّه عليه و آله چهرههايشان را پوشاندند و آرام گريستند . مردى گفت : پدر من كيست ؟
فرمود : " فلانى " .
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى) — صفحة 427
مساهمون: محمد الريشهري
ص٤٢٧