دلهايشان زنگار نهاده است " : [ يعنى ] گناه بر روى گناه [ مىكنند ] ، تا اين كه دل [ آنها ] سياه شود .
400 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : هر گاه مؤمن گناه مىكند ، نقطهاى سياه در دلش پديد مىآيد . حال اگر توبه كرد و دل كَند و استغفار كرد ، دلش صيقل مىخورد [ و دوباره پاك مىشود ] ؛ ولى اگر گناه را زياد كرد ، آن نقطه نيز زياد مىشود و اين ، همان زنگارى است كه خداوند در كتابش ذكر كرده است : " نه چنين است ؛ بلكه آنچه كردهاند ، بر دلهايشان زنگار نهاده است " .
401 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : [ گاه ] بنده گناه مىكند ، پس دانشى را كه پيشتر مىدانسته ، از ياد مىبَرَد .
402 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : خطا را سياهىاى در دل و عيبى در سيما و سستىاى در عمل يافتم .
4 / 4 بيمار دلى
قرآن " سپس دلهاى شما بعد از اين [ واقعه ] سخت گرديد ، همانند سنگ ، يا سختتر از آن ؛ چرا كه از برخى سنگها ، جوىهايى بيرون مىزند ، و پارهاى از آنها مىشكافند و آب از آنها خارج مىشود ، و برخى از آنها از بيم خدا فرو مىريزند ، و خدا از آنچه مىكنيد ، غافل نيست " .
" آيا در زمين ، گردش نكردهاند تا دلهايى داشته باشند كه با آن بينديشند ، يا گوشهايى كه با آن بشنوند ؟ در حقيقت ، چشمها كور نيستند ؛ ليكن دلهايى كه در سينههايند ، كورند " .