سخنى درباره " ز گهواره تا گور ، دانش بجوى "
اين جمله معروف ، منسوب به پيامبر خداست كه فرمود :
اطلُبوا العِلمَ مِنَ المَهدِ إلَى اللَّحْدِ . « 1 »
از گهواره تا گور ، دانش بجوييد .
در آداب المتعلّمين و نيز الوافى ، اين مضمون بدين شكل آمده است :
گفته شده است كه : " وقت طلب علم ، از گهواره تا گور است " . « 2 »
در پاورقى محقّقان بر آداب المتعلّمين و تفسير القمّى نيز آمده است :
در روايتى معروف آمده است كه : " از گهواره تا گور ، دانش بجوييد " . « 3 »
فردوسى ، شاعر نامىِ پارسىزبان نيز اين كلام را چنين به شعر در آورده است :
چنين گفت پيغمبر راستگوى * ز گهواره تا گور ، دانش بجوى .
با همه تلاشى كه براى يافتن اين سخن در جوامع حديثى صورت گرفت ، چنين مضمونى يافت نشد . مبالغهاى كه در اين سخن آمده ، به شعر ، بيشتر شباهت دارد تا به سخن پيامبر خدا و به نظر مىرسد كه محقّقان محترمِ آداب المتعلّمين و تفسير القمّى ، بدون تحقيق ، اين كلام را " حديث " ناميدهاند .
هامش
( 1 ) . آداب المتعلّمين : ص 111 .
( 2 ) . آداب المتعلّمين : ص 111 ، الوافى : ج 1 ص 126 .
( 3 ) . آداب المتعلّمين : ص 111 ، تفسير القمّى : ج 2 ص 401 .