اگر از رفتار نيكوى شخصى به شما خبر رسيد ، در نيكويىِ خردش بنگريد ؛ چرا كه به اندازه خردش پاداش داده مىشود .
ايشان ، چند و چونىِ برخوردارى انسان از نعمتهاى بهشتى را در بهشت ، بر پايه خرد معرّفى كرده ، مىفرمايد :
الجَنَّةُ مِئَةُ دَرَجَةٍ ، تِسعٌ وتِسعونَ دَرَجَةً لِأَهلِ العَقلِ ، و دَرَجَةٌ لِسائِرِالنّاسِ الَّذينَ هُم دونَهُم . « 1 »
بهشت يكصد رتبه دارد ؛ نود و نُه رتبه آن ، از آنِ خردمندان و يك رتبه ديگر ، از آنِ مردمان ديگر است .
بدين سان ، پيامبر خدا ، انسانها را از گرايشهاىِ ظاهرى پرهيز مىدهد و از اين كه در قالبها بمانند و محتوا را در نيابند ، برحذر مىدارد و براى رسيدن به اوج " قرب الهى " ، آنان را به خِردورزى توجّه مىدهد :
يا عَلِىُّ ! إذَا اكتَسَبَ النّاسُ مِن أنواعِ البِرِّ لِيَتَقَرَّبوا بِها إلى رَبِّنا فَاكتَسِب أنتَ أنواعَ العَقلِ تَسبِقهُم بِالزَّلَفِ وَ القُربَةِ وَ الدَّرَجاتِ فِى الدُّنيا وَ الآخِرَةِ . « 2 »
اى على ! هر گاه مردم با انجام دادن انواع كارهاى نيك ، به خداوند تقرّب مىجويند ، تو انواع خرد را به دست آور كه از آنان در قرب به خداوند و كسب رتبه در دنيا و آخرت ، پيشى خواهى گرفت .
اين همه ، اندكى است از بسيار ، و " نَمى " است از " يمِ " گفتار آن تجسّم عينى خِرد و تبلور والاى عقل ، كه آورديم . به هر حال ، تأكيد مىكنيم و بر اين حقيقت پاى مىفشاريم كه از نگاه مكتبى كه پيامبر خدا ، آورنده و گزارنده و مبلّغ آن است و قرآن ، برنامه سلوك فردى و اجتماعى و . . . آن است ، " علم " و " ايمان " ، پيوندى
هامش
( 1 ) حلية الأولياء : ج 4 ص 139 .
( 2 ) الفردوس : ج 5 ص 325 ح 8328 .