و اينك ، توضيح اين معانى :
1 . همه گونه نادانى
هر چند در نگاه ابتدايى ، به نظر مىرسد كه هر نوع نادانىاى ، زيانبار و مذموم است ، ولى با تأمّل ، معلوم مىشود كه حقيقت ، اين است كه هر ندانستنى ، نكوهيده و هر دانستنى ، پسنديده نيست ؛ بلكه بر عكس ، برخى از دانستنها زيانبار ، و برخى از ندانستنها مفيد و سازندهاند و درست به همين دليل ، در اسلام ، تلاش و تحقيق براى كشف برخى از امور و اسرار ، ممنوع شده است .
توضيح بيشتر اين موضوع ، در متن احاديث باب " وظايف نادان " از اين بخش ، « 1 » نيز در بند " آنچه آموختنش حرام است " از احكام تعلّم ، « 2 » و همچنين در بند " پرسيدن از چيزهايى كه پاسخش زيانبار است " از آداب پرسش ، « 3 » آمده است .
2 . نادانى نسبت به معارف مفيد
بىترديد ، اسلام براى همه علوم و معارفى كه در خدمت انسان اند ، ارزش قائل است و تحصيل آنها را در صورتى كه جامعه نيازمند به آنها باشد و افرادِ آگاه به آنها به اندازه كافى وجود نداشته باشند ، واجب مىداند ؛ « 4 » ليكن اين ، بدان معنا نيست كه نادانى نسبت به همه اين علوم ، براى همه مردم ، مذموم يا خطرناك است .
هامش
( 1 ) نيز ، ر . ك : دانشنامه عقايد اسلامى : معرفتشناسى / بخش سوم : نادانى / فصل چهارم : وظايف نادان .
( 2 ) نيز ، ر . ك : دانشنامه عقايد اسلامى : معرفتشناسى / بخش هشتم : كسب شناخت / فصل پنجم : احكام آموختن / آنچه آموختنش حرام است .
( 3 ) نيز ، ر . ك : دانشنامه عقايد اسلامى : معرفتشناسى / بخش هشتم : كسب شناخت / فصل چهارم : آداب پرسيدن / پرسيدن از چيزهايى كه پاسخش زيانبار است .
( 4 ) ر . ك : دانشنامه عقايد اسلامى : معرفتشناسى / بخش هشتم : كسب شناخت / فصل پنجم : احكام آموختن / توضيحى درباره احكام آموختن .