تا زمانى كه علم در كنار عقل قرار نگيرد و عقل به موازات علم ، رشد نكند ، جامعه بشر روى آرامش و آسايش را نخواهد ديد و به گفته امام على عليه السلام :
أفضلُ ما مَنَّ اللّهُ سُبحانَهُ بِهِ عَلى عِبادِهِ عِلمٌ و عَقلٌ ، و مُلكٌ و عَدلٌ . « 1 »
برترين بخشش خداوند بر بندگانش ، دانش و خرد است و حكمرانى و عدالتپيشگى .
بنا بر اين ، علم در جهان امروز ، بيش از هر وقت ديگر ، نيازمند عقل است و بخش يكم از كتاب حاضر ، بيش از هر زمان ديگر ، كاربرد فرهنگى ، اجتماعى و سياسى دارد .
خطر جهل
ملاحظه آنچه اسلام در ابواب مختلف معرفتشناختى آورده ، نشان مىدهد كه اين آيين الهى ، براى ساختن جامعه ارزشىِ مورد نظر خود ، پيش و بيش از هر چيز ديگر ، به انديشه و شناخت و آگاهى ، اهمّيت داده و انسانها را از خطر " جهل " و به كار نينداختن انديشه ، بر حذر داشته است .
از منظر اسلام ، جهل ، آفت شكوفايى انسانيت و ريشه همه مفاسد فردى و اجتماعى است « 2 » و تا اين آفت ، ريشهكن نشود ، ارزشها شكوفا نمىگردند و جامعه انسانى تحقّق نمىيابد .
از ديدگاه اسلام ، جهل ، ريشه همه بدىها ، « 3 » بزرگترين مصيبت ، « 4 » زيانبارترين
هامش
( 1 ) ر . ك : دانشنامه عقايد اسلامى : معرفتشناسى / ح 108 .
( 2 ) ر . ك : دانشنامه عقايد اسلامى : معرفتشناسى / بخش سوم : نادانى / فصل سوم : نشانههاى نادانى / آثار نادانى .
( 3 ) ر . ك : دانشنامه عقايد اسلامى : معرفتشناسى / ح 910 .
( 4 ) ر . ك : دانشنامه عقايد اسلامى : معرفتشناسى / بخش سوم : نادانى / فصل يكم : پرهيز دادن از نادانى / بزرگترينِ مصيبت .