در بغداد شده و مردى پارسا و تنگدست بوده و در آداب قضاء كتابى نيكو نوشته .
بو سعيد به سال دويست و چهل و چهار ( 244 ) متولَّد شده و در سال سيصد و بيست و هشت ( 328 ) در گذشته است .
و ابو بكر محمد بن عبد الله صيرفى « 1 » كه در اصول فقه و ديگر علوم ، تصنيف داشته و به سال سيصد و سى و سه ( 333 ) وفات يافته است .
و ابو عباس ، احمد معروف به ابن القاصّ طبرى كه صاحب ابن سريج و از ائمهء اصحاب شافعى و داراى تصنيفات بسيار بوده كه از جمله است « المفتاح » و « ادب القاضي » و « المواقيت » و « التّلخيص » كتاب التلخيص ابن قاصّ را ابو عبد الله ختن اسماعيلى شرح كرده و گفته است در بارهء آن به گفته شاعر تمثّل مىجويم :
عقم النّساء فما يلدن شبيهه
انّ النّساء بمثله لعقيم
فقيهان طبرستان ، فقه را از ابن القاصّ گرفتهاند . ابن قاص به سال سيصد و سى و پنج در طرسوس وفات يافته است .
و ابو بكر محمد بن على بن اسماعيل قفال شاشى « 2 » كه نزد ابو العباس بن سريج
هامش
« 1 » « بفتح الصاد و سكون الياء آخر الحروف و فتح الراء و فى آخرها فاء ، هذه نسبة معروفة لمن يبيع الذهب و هم الصيارفة . نسب هذه النسبة جماعة منهم ابو بكر محمد بن عبد اللَّه الفقيه الشافعي ، المعروف بالصيرفي بغدادى . له تصانيف فى اصول الفقه و كان فهما عالما و كانت وفاته فى ربيع الاخر من سنة ثلاثين و ثلاثمائة » ( اللباب )
« 2 » ابن اثير در « اللباب » چنين آورده است « بفتح شين معجمه و بعد از الف باز هم شين ، نسبت است بشاش كه شهرى است در وراء نهر سيحون ، گروهى از علماء از آن شهرند كه از آن گروه است امام ابو بكر محمد بن على اسماعيل قفال شاشى يكى از پيشوايان و امامان جهان در تفسير و حديث و فقه و لغت شاشى به سال دويست و نود و يك ( 291 ) متولد شده و به سال سيصد و شصت و شش ( 266 ) در گذشته و او فقيه مشهور شافعى است » و در ذيل لغت « القفّال » چنين آورده است : « بفتح قاف و تشديد فاء و بعد از الف ، لام ، نسبت است به سازنده قفل و به اين نسبت شهرت يافته است امام ابو بكر محمد بن على بن اسماعيل قفال شاشى از اهل شاش كه امام عصر خود بوده ( بلا منازع ) فقيهى اصولى ، لغوى ، محدث و شاعر بوده كه در شرق و غير بلند آوازه و به نام است و او را تصانيفى است مشهور . به خراسان و عراق و شام و حجاز و ثغور مسافرت داشته و به سال سيصد و شصت و پنج ( 365 ) وفات يافته است » اين ضبط در وفات با آن چه از ابو اسحاق و از خود ابن اثير نقل شده مغايرت دارد .