- 1 - ابن ابى ذؤيب
ابو الحارث محمد بن عبد الرحمن بن مغيرة بن حارث ابن ابى ذؤيب قرشى .
ابن ابى ذؤيب به گفتهء ابو اسحاق ، در كوفه ، بقول احمد به سال يك صد و پنجاه و نه ( 159 ) و بقول ابن ابى فديك به سال يك صد و پنجاه و هشت ( 158 ) در گذشته است و هنگامى كه ابو جعفر ، منصور ، مالك بن انس را از باقى ماندگان مشيخهء مدينه پرسيده مالك سه كسرا ياد كرده است :
ابن ابى ذؤيب و ابن ابى سلمه و ابن ابى سبره .
شيخ طوسى در رجال خود ( در طى تعديد اصحاب صادق ، ع ، چنين عنوان كرده است :
« محمّد بن عبد الرحمن بن . . ابن ابى ذؤيب المدني ، ابو الحارث ، اسند عنه ( يعنى عن الصّادق ) مات ابن ابى ذؤيب سنة سبع و خمسين و مائة » خطيب در تاريخ ( جلد دوم - صفحه 296 - 305 ) شرح حال محمد بن عبد الرحمن را به تفصيل ، نسبة ، آورده و همه جا او را بعنوان ابن ابى ذؤيب ( نه ابى ذؤيب ) قرشى مدنى ياد كرده و گفته است :
« ابن ابى ذئب از عكرمه مولى ابن عباس و نافع مولى ابن عمر ، و . .
و ابو الزناد و محمد منكدر و ابن شهاب زهرى و جز اينان سماع داشته و فقيهى صالح و ورع بوده امر بمعروف و نهى از منكر مىكرده مهدى ، خليفهء عبّاسى ، او را ببغداد خواسته و در آنجا حديث مىگفته و هنگام باز گشت به مدينه در كوفه در گذشته است .
« كسانى كه از ابن ابى ذئب روايت كردهاند سفيان ثورى و وكيع و يزيد بن
ادوار فقه ( فارسي ) — صفحة 395
مساهمون: محمود الشهابي الخراساني
ص٣٩٥