- 8 - ابو عبد الله بن يزيد
ابو عبد الله بن يزيد بن هرمز .
« اين ابو عبد الله را جز در كتاب طبقة الفقهاء ترجمهاى نديدهام و در آنجا هم تاريخ حيات او روشن نشده ليكن تصريح شده كه مالك بن انس ، فقه را از او گرفته و در بارهء استاد مىگفته است :
« كان من اعلم النّاس بما اختلف النّاس فيه من هذه الاهواء » گويا مراد مالك از « هذه الاهواء » همان راى و قياس باشد كه در نظر او مذموم مىبوده است .
چنان كه در ترجمهء حسن بن محمّد حنفيّه فقيه مدينه اشاره شد معلوم مىشود از زمان اين طبقهء از فقيهان فرا گرفتن مسائل مختلف فيه فقهى ميان فقيهان ، معمول و متداول شده است و اين كار براى فقيه محقّق در هر دوره لازم بوده و هست تا در پيرامن آراء و اقوال مختلف تحقيق كامل به عمل آيد و عقيده و راى صحيح از مدارك و ادلهء فقهى استخراج و استنباط گردد .
ابو اسحاق پس از ياد كردن اين اشخاص كسانى ديگر مانند على بن الحسين و فرزندش محمد بن على باقر العلوم ( ع ) « 1 » و عبد الملك مروان و عمر بن عبد العزيز و يحيى بن سعيد بن قيس انصارى را نيز در عداد فقيهان مدينه و در اين طبقه ياد كرده و پس از اين قسمت كه به دورهء تابعان از فقهاء مدينه اختصاص داده چنين گفته است :
« از اين پس فقه به طبقهء سيّم انتقال يافت »
هامش
« 1 » ترجمهء حال اين دو بزرگوار ( كه حتى نسبت به فقيهان طبقهء نخست هم سمت برترى و سرورى مىداشتهاند ) با تعيين اصحاب مهم ايشان در محل خود به تفصيل خواهد آمد .