تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مناهل العرفان في علوم القرآن (فارسى) — صفحة 578

مساهمون:

ص٥٧٨
قد ضلوا و إنكم إما أن تكذبوا به حق او تصدقوا بباطل . و اللّه لو كان موسى بين اظهركم ما حل له إلا اتباعى » « 1 » . عمل كرده‌ايم « 2 » .
هامش
وى 1540 حديث نقل كرده‌اند . عبد اللّه بن احمد حنبل از وى كتابى به نام مسند روايت كرده است . ( الأعلام زركلى ، 2 : 104 ) ( 1 ) . مسند الامام احمد بن حنبل ، ج 3 : 338 . ( 2 ) . كوشش مؤلف محترم در تبرى اين سه تن از جعل حديث و روايات اسرائيلى ، سخت عقيم است . زيرا اولا بسيارى از احاديث منقول از ايشان ، علىرغم وضوح كذب و جعل ، در نزد رجاليان اهل سنت از سندى معتبر و صحيح برخوردار است و ثانيا حمل روايات مذكور بر اينكه قصد ايشان صرفا بيان اسرائيليات بوده و نه بيان حقايق بر هيچ دليل و مدركى استوار نيست ، به ويژه آنكه سياق احاديث منقول از ايشان به روشنى نشان مىدهد كه گوينده در صدد بيان حقيقت است . از جمله به اين روايات كه در كتب معتبر اهل سنت ثبت است ، توجه كنيد : « عن نافع عن ابن عمر عن كعب قال : تخرج نار تحشد الناس . فاذا سمعتم بها فاخرجوا إلى الشام » ( فتح البارى ، عسقلانى ، ج 13 : 69 ) . « عن كعب ، الشام صفوة اللّه من بلاده إليها يجتبى صفوته من عباده . فمن خرج من الشام إلى غيرها فبسخطه و من دخلها فبرحمته » ( الجامع الصغير ، سيوطى ) . كعب در فضل سرزمين شام روايات بسيارى جعل كرده است كه مضمون اين روايات به جعل و وضعشان گواهى مىدهند . اين جعل و تحريف هنگامى آشكارتر مىشود كه بدانيم كعب در زمان عثمان به شام رفت و از مشاوران و خاصان معاويه شد و با جعل حديث در تقويت حكومت معاويه در مقابل على ( ع ) و تحميق مردم از هيچ كوششى فروگذار نكرد . ابن حجر عسقلانى مىنويسد : « معاويه بود كه كعب را به نقل حديث و قصص در شام فرمان داد » . ( الاصابة ، عسقلانى ، ج 5 : 323 ) . آنچه ذكر شد صرفا نمونه‌اى كوچك از مجعولات كعب در زمينه سياست بود . احاديث عجيب و غريب وى درباره آفرينش ، قيامت و . . . كه آنها را به ارسال از پيامبر نقل كرده خود داستان ديگرى دارد . كعب از جمله يهوديانى است كه در زمان ابو بكر در يمن اسلام آورده و در زمان عمر به مدينه آمده است . وى به شهادت احاديث منقول از وى و اظهار نظر بسيارى از بزرگان ، از صحابه گرفته تا متفكران معاصر ، تا توانست جعل حديث كرد . على ( ع ) وى را كذّاب مىخواند . عمر او را از نقل حديث بازداشت و به تبعيد تهديد كرد . ( البداية و النهاية ، ج 8 : 106 ) معاويه ، كه خود كعب را به مقام مشاورت خويش برگزيده بود و كعب با جعل حديث به وى خدمتى فراوان كرد ، خطاب به جمعى از قريش درباره كعب چنين مىگويد : « گرچه كذب او را آزموده‌ايم ، اما او راست‌گوترين محدثان اهل سنت است » ! حذيفة بن يمان به دروغگويى كعب تصريح مىكند . ( الاصابة ، ابن حجر ، ج 1 : 323 ) ابن عباس با شنيدن روايت كذبى به نقل از كعب ، به راوى حديث مىگويد : كعب دروغ گفته است ! آيا او هنوز از يهودىگرى خود دست برنداشته ؟ ( الكافى الشاف و تخريج احاديث الكشاف ، عسقلانى : 139 ) . ابن تيميه مىگويد : « بارزترين افراد در نقل اسرائيليات كعب الاحبار بود » . ( اقتضاء الصراط المستقيم : 208 ) . ابن كثير در تفسير سوره « سبا » پس از ذكر برخى از اسرائيليات درباره داستان سباء ، مىنويسد : « دربارهء عبارات مجعولى نظير