و - وجود آزمون
بدون ترديد امتحان و آزمون ، نقش بسزايى در كنترل درسى طلاب و پيشرفت آنها دارد .
گر چه اين امر در حوزهها مطرح بوده و هست .
ولى شيوه و چگونگى امتحان موضوعى است كه نياز به بازنگرى و برنامه ريزى جديد در چهار چوب شكل گيرى نظام نوين حوزه دارد .
آن چه اكنون به عنوان امتحان مطرح است ، نه كافى است و نه به صورت فنى و اصولى صورت مىگيرد . چه اين كه شيوه آزمون از نقطه نظر تشريحى يا تستى بودن و گونه و ملاك آن دو و همچنين كتبى بودن يا شفاهى بودن و ضوابط و مشخصات ممتحنين ، موضوعاتى قابل ملاحظه و شايان تأمل و دقت است .
ز - تهيه تز ، و ارائه دانشنامه
تدوين و تهيه ( تز فقهى ) در حوزه عالى تحصيلى از اهميت و ارزش وافرى برخوردار است . زيرا هم قدرت علمى فارغ التحصيلان را مىنماياند و هم روح تحقيق و تتبع را در آنان افزايش مىدهد . به كارگيرى اين روش و سنت حسنه در مدتى نه چندان طولانى سبب پديد آمدن دائرة المعارف جديد فقهى خواهد شد و از اين طريق بسيارى از خلاهاى فقهى پر گشته و راه براى تكامل و پيشرفت فقه هموارتر مىشود .
البته بديهى است كه لازمه تهيه « تز فقهى » اين است كه محصل پژوهش و تحقيقات خود را با راهنمايى استاد مبرز و تحت نظارت او پى گيرد .
3 -
طرح تغيير مواد و متون درسى
برخى از مواد درسى مانند تفسير ، فلسفه ، تاريخ اسلام ، اقتصاد و زبانهاى خارجى هنوز به عنوان دروس رسمى حوزه شناخته نشده است ، و به تعبير ديگر مستقلا و به شكل تخصصى روى آنها كار نمىشود . گر چه هر كدام از اين رشتهها به طور پراكنده و نيم رسمى در حوزهها حضور دارد ، ولى لازم است كه با تخصصى شدن رشتههاى علمى ، اين مواد نيز به طور جدى وارد حوزه مباحث حوزوى بشود زيرا اگر رسالت حوزه نشر معارف اسلامى است به همه اين علوم نيازمند است . و در كنار اين افزودن كه بسيار مفيد است ، بايد برخى از مواد يا متون درسى غير ضرورى از رده مباحث حوزوى خارج شود ، يا