فقه تشويق كردهاند كه در اينجا شايسته است به پاره اى از آنها اشاره شود :
امام صادق ( ع ) فرمود : و هل يسأل الناس عن شىء افضل من الحلال و الحرام ؟ يعنى آيا چيزى ارزنده تر از فراگيرى مسائل حلال و حرام هست كه مردم در بارهء آن پرسش نمايند ؟ ( 1 ) و نيز فرمود : حديث فى حلال و حرام تأخذه من صادق خير من الدنيا و ما فيها من ذهب و فضة : يعنى آموختن سخنى پيرامون حلال و حرام از فردى راست گو ، بهتر است از دنيا و سيم و زرى كه روى آن نهفته است . ( 2 ) و از امام باقر ( ع ) روايت شده كه فرمود : لو أتيت بشاب من شباب الشيعة لا يتفقه فى الدين لأوجعته إياه . يعنى اگر جوان شيعه اى را نزد من آورند كه در صدد فراگيرى مسائل دينى خود نباشد او را به سختى تنبيه خواهم كرد . ( 3 ) و در حديث ديگر فرمود : من لم يتفقه فى دين الله لم ينظر الله اليه يوم القيامة و لم يزك له عملا ، يعنى كسى كه احكام الهى را نياموخته باشد ، در روز رستاخيز خداوند به او نظر نمىافكند ، و هيچ يك از اعمالش او را سودى نمىرساند . ( 4 ) و امام صادق ( ع ) در حديث ديگرى فرمود : لوددت ان اصحابى ضربت رؤسهم بالسياط حتى يتفقهوا ، يعنى خوش داشتم كه با تازيانه بر سر اصحابم زده شود تا احكام دين خدا را بياموزند . ( 5 ) در همين راستا ، فقهاى اسلام هم در پياده شدن اين خواسته از هيچ كوششى دريغ نورزيدند ، و به شيوههاى مختلف مردم را به آموزش فقه اسلامى و احكام الهى فرا خواندند ، و چه بسا از راه تهديد ، مردم را به تعلم فقه وادار ساختند ، تا آنجا كه بعضى فقهاء فردى را كه بر يادگيرى فقه توانايى داشته باشد و از آن سر بتابد ، محكوم به فسق نمودهاند .
اينها همه نشانگر اهميت فراوان اين رشته از علوم اسلامى است كه ما را وا مىدارد تا
هامش
( 1 ) . المحاسن برقى ج 1 ، ص 229 .
( 2 ) . المحاسن برقى ج 1 ، ص 229 .
( 3 ) . سفينة البحار ج 1 ، ص 680 .
( 4 ) . المحاسن برقى ج 1 ، ص 228 .
( 5 ) . المحاسن برقى ج 1 ، ص 229 .