ابن مسعود ، احمد بن على ، قرن 8
اين كتاب ، مختصرى در علم صرف و بنا بر تصريح در مقدمه آن تأليف احمد بن على بن مسعود مى باشد ، سيوطى در بغيه ذيل اين نام گويد مؤلف مراح بوده كه مختصرى درتصريف و كتابى مشهور است و بر شرح حال وى دست نيافتم . و صاحب روضات در 1 / 51 احتمال داده اند كه مؤلف مراح همان احمد بن على بن مسعود بن عبدالله معروف به ابن السقا باشد كه به سال 613 مرده وشاگرد ابن خشاب بوده و درباره وى نوشته اند كه مردى اديب و فاضل و درنحو دستى نيكو داشته ولى سيره اش ممدوح نبوده است . مؤلف درمقدمه نام اين كتاب را « مراح الارواح » گذارده ، درحدود ( 900 ) بيت كتابت دارد و به سال 1233 درآستانه و 1244 وسالهاى ديگر درمصر چاپ گرديده ، برآن شروح چندى نوشته شده ، بعضى در كشف الظنون 2 / 415 نام برده شده و در ص 371 - 372 يكى از شروح آن معرفى گرديد و در ص 906 معجم المطبوعات ذكر شده كه شرح مراح تأليف شمس الدين احمد معروف به ديكنقوز كه از علماء قرن نهم هجرى بوده و شرح ابن كمال پاشا به نام « المفراح لشرح المراح » به سال 1309 چاپ شده است .
[ كتابخانه جامع گوهرشاد 2 / 870 و 3 / 1594 و 3 / 1622 و 4 / 2081 و 4 / 2104 ؛ فهرست سپهسالار 2 / 394 ؛ كشف الظنون 2 / 1651 ؛ مجلس 38 / 410 ؛ مشارعربى 830 ؛ فهرست الفبايى آستانقدس ص 510 ؛ امام صادق قزوين 1 / 351 ؛ المخطوطات اللغوية فى المتحف العراقى ص 67 ؛ مدرسه آية الله خوئى ص 70 ؛ مدرسه خاتم الانبياء ص 161 و 206 ؛ فهرست آستان قدس 12 / 422 - 12 / 423 و 12 / 430 - 12 / 435 و 16 / 179 ]
13395 ) نسخه شماره : 3 / 1235 - 135 / 7
آغاز : بسمله قال المفتقر الى الله الودود احمد بن على بن مسعود . . . اعلم ان الصرف ام العلوم والنحو ابوها ويقوى فى الدرايات
انجام : نحو حكم طوى فى التى اجتمع اعلالان فيها بتقدير اعلالها وفى التى لم تجمع اعلا اعلالان يكون حكمها ايضاً كحكم طوى للبائعة نحو : طاويان . تم
نستعليق ، على اكبر بن محمد اسماعيل ، محرم 1291 ، عناوين شنگرف ونشانيها شنگرف ومشكى ، قسمتهاى مشكل بين سطور و حاشيه شرح شده ، جلد : تيماج ، قهوه اى ، ضربى ، ترنج باسر ولچكى مجدول گرهى ، 30 برگ ، 12 سطر ، 5 / 13 * 5 / 21 سم
13396 ) نسخه شماره : 2 / 2463 - 143 / 13
نسخ ، بى كا ، جلد : تيماج قهوه اى مجدول ضربى ، 41 برگ ، 8 - 10 سطر ، 14 * 19 سم
13397 ) نسخه شماره : 2484 - 164 / 13
نسخ ، سيف الدين بن مسيب دليجانى ، 1082 ، جلد : تيماج قهوه اى ساده ، 32 برگ ، 12 - 13 سطر ، 14 * 19 سم
فهرست نسخه هاى خطى كتابخانه عمومى آيت الله العظمى گلپايگانى قم ( فارسى ) — صفحة 4271
مساهمون: على صدرائى خوئى
ص٤٢٧١