«
وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ وَ تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ
- و يكديگر را به صبر و مرحمت سفارش و توصيه كردند . » [ 18 ] اين گونه كسان اصحاب دست راستند ، يعنى بهشتيانى كه به عاقبت نيكو دست مىيابند .
«
أُولئِكَ أَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ
- آنان اصحاب دست راستاند . » بدين گونه خدا شرط دخول بهشت را اقتحام عقبه قرار داده است ، و آن كس كه اين شرط اساسى را تحقق نبخشد ، آرزوهاى او براى دست يافتن به بهشت بىحاصل است ، و امام امير المؤمنين عليه السلام گفته است : « هيهات ، كسى نمىتواند خدا را براى رفتن به بهشت او فريب دهد » .
در حديثى به جا مانده آمده است : « بهشت احاطه شدهء از دشواريها است ، و آتش احاطه شدهء از شهوتها » .
[ 19 ] اما كافران كه در دام هواى نفس گرفتار شدهاند ، و به تراز چالش بالا نرفتند ، به آتش فرو مىافتند كه بد سرنوشتى است .
«
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِنا هُمْ أَصْحابُ الْمَشْأَمَةِ
- و كسانى كه به آيات ما كافر شدند ، اصحاب دست چپاند . » انفاق ايشان پذيرفته نمىشود ، زيرا كه ايمان شرطى از پيش تعيين شده براى پذيرفته شدن هر عمل صالح است ، و چون اعراب طرف چپ را شوم مىدانستند ، لفظ مشئمة در قرآن آمده است .
[ 20 ] و به همان گونه كه نفس خود را در زندان خودپسندى حبس كردند ، و از دست يافتن آن به سرزمينهاى گستردهء حق جلوگيرى كردند ، به آتشى فراگير معذب خواهند شد كه در آن از بيرون به روى ايشان بسته شده است .
«
عَلَيْهِمْ نارٌ مُؤْصَدَةٌ
- بر ايشان احاطه دارد آتشى با درها بر روى آنان بسته . » پناه بر خدا از اين عاقبت بد .