3 - مرحله تكميل و رشد مذهب جديد : كه از رفتن او به مصر در سال 199 ه . تا هنگام وفات او در سال 204 ه . ادامه دارد .
4 - مرحله استخراج و تكملهنويسى : كه پس از وفات امام شافعى بهوسيله شاگردانش آغاز مىشود و تا نيمه قرن پنجم ادامه پيدا مىكند . برخى پژوهشگران آن را تا سدهء هفتم هجرى رساندهاند در اين دوره علماى شافعيه تلاش كردهاند تا مسائل را از اصول مذهب استخراج كنند .
5 - مرحلهء استقرار : كه شاخههاى مذهب تثبيت شدند و جمع بين آنها به پايان رسيد و ترجيح در مسائل اختلافى علماى مذهب خاتمه يافت و كتابهاى مختصر در مذهب كه شامل مسائل راجح در مذهب و شرح اين كتابهاى مختصر به روش كلاسيك تأليف شدند .
دكتر اكرم عمر القواسمى دورههاى تحول مذهب شافعى را به شش دوره تقسيم كرده است :
1 - دورهء اول : ظهور و انتقال فقه امام شافعى از سال 195 ه . تا 270 ه .
2 - دورهء دوم : دوره استقرار از سال 270 ه . تا 505 ه .
3 - دورهء سوم : بازنگرى و اصلاح اول مذهب شافعى از 505 ه تا 676 ه .
4 - دورهء چهارم : بازنگرى و اصلاح دوم مذهب شافعى از 676 ه . تا 1004 ه .
5 - دورهء پنجم : خدمت آثار دورههاى سوم و چهارم از 1004 ه . تا 1335 ه .
6 - دورهء ششم : ضعف پيروى از مذهب شافعى و روىآوردن به فقه مقارن از 1335 ه . تا 1423 ه .
مبادى و اصطلاحات علم فقه ( فارسى ) — صفحة 26
مساهمون: جلال جلالى زاده
ص٢٦