اگر مشركان عدهاى از مسلمانان يا عده اى از اسيران مسلمان را سپر بلاى خود سازند ، در صورت ضرورت ، حمله به آنها كه داراى فروعى است در جاى خود بيان شده اشكال ندارد و اگر افرادى از آنها كشته شدند ، يا نقص عضو پيدا كنند ديه يا قصاص به عهده قاتل نيست . « 1 »
ذَرارى
ذرارى در لغت به معنى نسل و اولاد بوده مفرد آن ذريّه است . « 2 »
در اصطلاح به زنان و كودكان گفته مىشود . پيامبر ( ص ) فرمود :
« نَهى قَتْلَ الذَّرارِىَ وَ خَصَّهُمْ بِاْلحَمْلِ لِضَعْفِهِمْ وَ لِانَّهُمْ لا قُوَّةَ لَهُمْ عَلَى السَّفَرِ لِقُوَّةِ الرِّجالِ » « 3 »
رسول خدا ( ص ) سر بازان اسلام را از كشتن زنان و كودكان دشمن ، به خاطر ضعف جسمانى و عدم توانايى آنان براى مسافرت نهى كردند .
زنان و كودكان كافران به محض اسير شدن ، كنيز و برده مىشوند . حكم اسيرانى كه بالغ بودن آنها مورد ترديد مىباشد مورد بازرسى قرار مىگيرند ، در صورتى كه در عانهء آنها مو روييده بود ، نشانه بلوغ است و به گروه مردان ملحق مىشوند و در غير اين صورت به ذرارى ملحق مىشوند . « 4 »
ذِمَّه
ذمّه از ماده « ذَمَمَ » به معنى عهد ، كفالت ، امان ، حرمت ، حق و ضمان « 5 » مىباشد .
در اصطلاح ، اهل ذمه به كافران اهل كتابى مىگويند كه با مسلمانان عهد و پيمان
هامش
( 1 ) - ينابيع الفقهيه ، كتاب الجهاد ، ص 89 - 168 ( السرائر - المهذب ) .
( 2 ) - فرهنگ جديد عربى - فارسى .
( 3 ) - ينابيع الفقهيه ، كتاب الجهاد ، ص 299 .
( 4 ) - همان ، ص 195 - 207 ( الوسيله - شرايع الاسلام ) .
( 5 ) - لسان العرب ، ج 12 ، ص 221 ؛ تعريفات ، ص 95 ؛ و مجمع البحرين ، ج 6 ، ص 66 .