در قرآن كلمهء حرب به معنى جنگ آمده است ، آنجا كه مىفرمايد :
« . . . حَتَّى تَضَعَ الْحَرْبُ اوْزارَها . . . » « 1 »
تا هنگامى كه جنگ سختيهاى خود را فرو گذارد .
كلمهء حرب و مشتقاتش ، شش بار در قرآن مجيد آمده است :
« فَامَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فىِ الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ » « 2 »
اگر در كار زارى با آنها رو به رو شدى به وسيله كشتن ايشان ، كسانى را كه دنبال آنها هستند ، پراكنده سازيد .
فرق حرب با معركه اين است كه معركه در اصل به معنى محل قتال است ، نه خود قتال ، گر چه به معنى قتال نيز آمده است .
حِرْز
حِرز در لغت به معنى قلعه و سنگر است . « 3 »
در اصطلاح عبارت است از مكان نفوذ ناپذير و محكم .
در دعا چنين مىخوانيم :
« اللَّهُمَّ اجْعَلْنا فى حِرْزٍ حارِزٍ » « 4 »
خداوندا ما را در مكان محكم و امنى قرار بده كه از ورود دشمنان جلوگيرى كند ( بسيار محكم باشد كه دشمنان نتوانند به آن نفوذ كنند )
حَرْبى
حرب درلغت به معنى ، جنگ و ستيز است و « ى » در كلمهء « حربى » ، ياى نسبت مىباشد .
هامش
( 1 ) - محمد ( 47 ) ، آيهء 4 .
( 2 ) - انفال ( 8 ) ، آيهء 57 .
( 3 ) - فرهنگ جديد عربى - فارسى .
( 4 ) - ينابيع الفقهيه ، كتاب الجهاد ، ص 297 ؛ المعجم الوسيط ، ص 167 .