بعد از اداى ديون او ، بين ورثهاش تقسيم مىشود ؛ مانند ميّت . « 1 »
و اگر مرتد فطرى زن باشد ، به قتل نمىرسد . بلكه به زندان ابد مىافتد و در اوقات نمازها زده مىشود و در معيشت براو تنگ گرفته مىشود و توبهاش قبول مىشود ، پس اگر توبه نمايد از زندان آزاد مىشود . « 2 »
حكم مرتد ملّى
مرد مرتد ملّى توبه داده مىشود ، پس اگر خوددارى كرد ، كشته مىشود ، و احوط آن است كه سه روز از او بخواهند كه توبهنمايد ( و اگر توبهنكرد ) در روز چهارم كشتهمىشود . « 3 »
ارْض صُلح
ارض صلح در لغت يعنى سرزمين صلح و آشتى .
در اصطلاح فقه ، ارض صلح به زمينى گويند كه ملك اهل ذمّه است ، و پيامبر ( ص ) يا امام ( ع ) با آنها قرار داد صلح بسته ، بدين ترتيب كه زمين مال آنها باشد ؛ ولى جزيه بپردازند . « 4 »
« الْارْضُ الْمَفْتُوحَةَ عَنْوَةً »
زمين فتح شده با قدرت و زور .
از ديدگاه فقه اسلامى « ارض مفتوح عنوة » يعنى آن مقدار از سرزمين كافران كه بوسيلهء قدرت نظامى اسلام [ فتوحات اسلامى ] از آنها گرفته شده است . منافع چنين زمينى با نظر امام صرف مصالح مسلمانان مىشود . ارض مفتوحالعنوة را « ارض خراج » « 5 » هم مىنامند .
زمين كافرانى كه [ قبل از رسيدن قواى نظامىاسلام ] اسلام را بپذيرند ، ملك آنها خواهد بود و بجز زكات چيز ديگرى پرداخت نمىكنند . « 6 »
هامش
( 1 ) - تحريرالوسيله ، ج 2 ، ص 366 ، المواريث ، مسأله 10 .
( 2 ) - تحرير الوسيله ، ج 2 ، ص 4 .
( 3 ) - همان .
( 4 ) - شرح لمعه ، ج 2 ، ص 211 ، چاپ قديم .
( 5 ) - تذكرة الفقها ، ج 1 ، ص 428 .
( 6 ) - ينابيع الفقهيه ، كتاب الجهاد ، ص 209 - 210 .