هنگامى كه فرستادههاى اميرمؤمنان على عليه السلام به سوى طلحه و زبير و عايشه ، بازگشتند و گزارش دادند كه ايشان بر مخالفت خود با آن حضرت و نقض بيعت اصرار دارند ، حضرت على عليه السلام گردانها را مرتب كرد و لشگرها را بياراست .
همچنين در جريان جنگ صفين مىخوانيم :
« وَ باتَ عَلى عليهالسَّلام تِلْكَ اللَّيلة كُلّها يُعبَّى النَّاسَ وَ يُكَتِّبُ الْكَتائِب » « 1 »
حضرت على ( ع ) شب را به صبح رسانيد ، ( شب اول ماه صفر كه جنگ صفين در آن ماه آغاز شد ) در حالى كه مردم را آمادهء جنگ و گردانهاى جنگى را مهيّاكرده بود .
كَمين
كمين در لغت يعنى پنهانكردن و مخفىشدن . « 2 »
در اصطلاح ، يعنى گروهى كه در پناهگاهى خود را پنهان كرده و منتظرند تا دشمن آزادانه ( در كمال غفلت ) به آنها نزديك شود و سپس غافلگيرانه بر او حمله كنند . « 3 »
در آداب جنگ آمده است كه اگر بر اثر حمله مقدمهء خودى به نيروى دشمن شكستى حاصل شد ، بقيه نيروها بايد در مواضع خود استوار بمانند و همگى با هم و يكباره هجوم نكنند ، زيرا ممكن است اين شكست ظاهرى دشمن يك حمله جنگى براى كمين انداختن نيروهاى خودى باشد .
براى اطلاع بيشتر به واژهء « ارصاد » رجوع شود .
كَيْد
كيد در لغت فريب ، مكر ، و نيرنگ . « 4 »
در اصطلاح به انجام عملى فريبكارانه براى آسيبرسانى به دشمن اطلاق مىشود . « 5 »
هامش
( 1 ) - وقعهء صفين ، ص 203 .
( 2 ) - فرهنگ جديد عربى - فارسى .
( 3 ) - ينابيع الفقهيه ، كتاب الجهاد ، ص 312 .
( 4 ) - فرهنگ جديد عربى - فارسى .
( 5 ) - ينابيع الفقهيه ، كتاب الجهاد ، ص 315 .