( ى )
اليائسة -
زن نااميد .
در عرف فقيهان ، به زن قرشيّه شصت ساله و غير قرشيه پنجاه ساله يائسه گفته مىشود .
شرح لمعه ، كتاب طهارت
موارد استعمال : عدهء وفات ( چهار ماه و ده روز ) براى زن يائسه واجب است .
شرح لمعه ، كتاب طلاق
اليابس -
خشك .
در عرف فقيهان ، چيزى را گويند كه اجزاى آن از همديگر پراكنده نشود .
موارد استعمال : اگر يابس العذره به چاه افتد بايد ده دلو ( سطل ) آب كشيد .
شرح لمعه ، كتاب طهارت
الياقوت -
يكى از سنگهاى آذرين است كه جزء كانىها محسوب مىشود .
موارد استعمال : پرداخت خمس در ياقوت مستخرج از معدن واجب است .
جواهر الكلام ، ج 16 ، ص 15
اليأس -
قنوط و نااميدى . مجمع البحرين
در عرف فقيهان ، رسيدن زن به شصت سالگى و پنجاه سالگى مىباشد .
خونى كه پس از يائسه از زن خارج مىشود استحاضه است . شرح لمعه ، كتاب طهارت
اليتيمة -
دختر بچهاى كه پدر خود را از دست بدهد .
موارد استعمال : در حديث است كه در امر ازدواج نظر يتيمه بايد خواسته شود .
طلبة الطلبه ، كتاب نكاح
اليد -
عضو معروفى از شانه تا سر انگشتان است . مجمع البحرين
در عرف فقيهان ، به معانى زير استعمال مىشود :
1 ) از آرنج تا سر انگشتان است .
موارد استعمال : از واجبات وضو غسل اليدين است . شرايع ، كتاب طهارت
2 ) چهار انگشت غير از ابهام و كف است .
موارد استعمال : مجازات سارق قطع يد است . شرح لمعه ، كتاب حدود
3 ) از معصم ( مفصل كف و ذراع ) تا سر انگشتان است .
موارد استعمال : قبل از وضو دو بار غسل اليدين مستحب است . شرح لمعه ، كتاب طهارت
4 ) مقصود از آن نقد در مقابل نسيه است .
موارد استعمال : معاملهء ذهب با ذهب بايد يدا بيد انجام شود . طلبة الطلبه ، كتاب صرف
اليد الزّائدة -
دست اضافى ، در مقابل اليد الاصيله استعمال مىشود .
موارد استعمال : در قطع يد الزائده فقط پرداخت ارش واجب است . شرح لمعه ، كتاب ديات
اليد الشّلّاء -
دست فلج ، خواه مادرزادى باشد خواه در اثر جنايت باشد .
موارد استعمال : دست سالم در مقابل يد شلّاء قصاص نمىشود . شرح لمعه ، كتاب ديات
اليد المحترمة -
سلطه و تصرف مشروع و شرعى .
موارد استعمال : سلطهء مسلمان به مال خود و سلطهء كافر مصالح به زمين خود را يد محترم مىنامند . حديقهء حاشيه ؛ شرح لمعه ،
اليربوع -
حيوان درازدستى است كه