مخذل داده نمىشود . شرح لمعه ، كتاب جهاد
مخرج -
محل خلاص شدن . شرح لمعه
در عرف فقيهان ، 1 ) مكان خروج فضلات انسان ( مستراح ) .
موارد استعمال : گفته شده است در موقع دخول مخرج اين كلمات را بگو . . .
مجمع البحرين
2 ) مقصود از آن مخرج بول و غائط است .
موارد استعمال : در صورت تعدى غائط از مخرج بايد مخرج را با آب بشويد .
شرايع ، كتاب طهارت
مخرج السّمك -
كسى كه ماهى را از آب مىگيرد خواه با وسيله ( مانند تور ) ، خواه با دست باشد .
موارد استعمال : مخرج السمك ضرورت ندارد كه مسلمان باشد فقط حضور مسلمان به عنوان ناظر شرط است .
شرح لمعه ، كتاب صيد و ذباحه
مخرجين -
به آلت بول ( زنانه ، مردانه ) و محل غائط ( زنانه ، مردانه ) گفته مىشود .
موارد استعمال : كسى كه در ميان مخرجين فقط سوراخى دارد و بول و غايط او از آن خارج مىشود با قرعه ارث مىبرد .
شرح لمعه ، كتاب ارث
مخصرة -
آنچه به آن تكيه مىكنند ، مانند عصا .
در عرف فقها ، چيزهايى است كه انسان آنها را مانند عصا و چوب دستى ( اميران ) به دست مىگيرد .
موارد استعمال : التقاط چيزى كه منفعت آن زياد و قيمت كم دارد ( مانند آفتابه و مخصره ) مكروه است . شرح لمعه ، كتاب لقطه
مخصّص -
خاصكننده ، تخصيصدهنده .
در عرف فقيهان ، آنچه از شمول عام مىكاهد خواه لفظ باشد ( مخصص لفظى ) ، خواه عقل باشد ( مخصص عقلى ) .
ترمينولوژى حقوق
موارد استعمال : در تعريف مساقات قيد ( ثابته ) مخصص مىباشد . شرح لمعه ، كتاب مساقات
مدّ -
بالا رفتن آب دريا بهطورىكه كنارهها را به زير آب بياورد در مقابل جزر ( پايين آمدن آب به طورىكه روى زمين ظاهر گردد ) استعمال مىشود .
موارد استعمال : در اثر جزر و مدّ زمين پهناور ظاهر مىشود آيا صاحب زمين همسايه مىتواند آنرا به زمين خود ملحق نمايد يا نه . طلبة الطلبه ، كتاب مزارعه
مدّ -
پيمانهاى است در عراق كه برابر است با دو رطل ، مد تقريبا 18 ليتر است .
در فقه ، پيمانهاى است كه تقريبا ده سير ظرفيت دارد و بنابر قولى دويست و چهار مثقال و سه ربع مثقال است .
مجمع البحرين ؛ رسالهء توضيح المسائل
موارد استعمال : كسى كه مرض او تا رمضان ديگر ادامه يابد ، قضاى روزه از او ساقط مىشود و براى هر روز يك مد طعام به عنوان فديه پرداخت مىنمايد .
شرح لمعه ، كتاب صوم
مدافعة الاخبثين -
خوددارى از بول و غايط و نگاهدارى آنها درحالىكه بول و