فروض بهطور صحيح از آنها خارج مىشود .
موارد استعمال : مخارج الفروض پنج تا است : 1 ) عدد 2 كه مخرج نصف است ؛ 2 ) عدد 3 كه مخرج ثلث و ثلثان است ؛ 3 ) عدد 4 كه مخرج ربع است ؛ 4 ) عدد 6 كه مخرج سدس است ؛ 5 ) عدد 8 كه مخرج ثمن است .
شرح لمعه ، كتاب ارث ؛ كشاف
مخاص النّهر -
محلى كه در آن محل به آب وارد مىشوند و از نهر عبور مىكنند .
موارد استعمال : در حديث است كه « بلغوا نهرا لم يكن عليه مخاض . »
طلبة الطلبه ، كتاب اكراه
مخاطب -
كسى كه با او سخن گفته شود ، طرف خطاب .
موارد استعمال : مخاطب اگر مستحق اهانت باشد ( به علت تظاهر به فسق ) گفتن كلمات اهانتآور ( مانند فاسق ، شارب الخمر ) به آن جايز است . شرح لمعه ، كتاب حدود
مخاطرة -
شرطبندى ، به مال شرطبندى شده خطر گفته مىشود .
موارد استعمال : بنابر قولى مخاطره جايز است و خوردن خطر مباح است .
طلبة الطلبه ، كتاب صرف
مخالف -
بر خلاف ، ضد ، ناسازگار ، ضد موافق .
در فقه به غير شيعهء اثنا عشريه از مذاهب اسلامى مخالف گفته مىشود .
موارد استعمال : مخالف پس از قبول تشيّع عبادات خود را قضا نمىكند . بلى فقط زكات را اعاده مىكند البته در صورتى كه به مخالف مثل خود داده باشد . شرح لمعه ، كتاب زكات
مخالف شرع -
امرى كه شرع اسلام از آن نهى كرده باشد .
موارد استعمال : شرط مخالف شرع در عقد نكاح لغو است و عقد باطل نمىشود .
شرح لمعه ، كتاب نكاح
مختلس -
كسى كه مال ديگرى را با فريب بربايد .
در عرف فقيهان ، كسى را گويند كه مال مردم را بهطور خفيه و پنهانى از محلى كه حرز نيست بدزدد .
موارد استعمال : مجازات قطع دست در حق مختلس اجرا نمىشود . شرح لمعه ، كتاب حدود
مختلعة -
زنى كه از شوهرش طلاق خلعى گرفته باشد .
موارد استعمال : مرد مىتواند نسبت به زن مختلعهء خود با اشاره و كنايه پيشنهاد ازدواج ( تعريض بالعقد ) نمايد .
شرح لمعه ، كتاب نكاح
مختمرة -
زنى كه خمار ( مقنعه ) به سر كند . طلبة الطلبه ، كتاب مناسك
موارد استعمال : در عبارات فقها آمده است :
« غير مختمرة اى غير لابسة الخمار »
طلبة الطلبه ، كتاب مناسك
مخذّل -
در لغت كسى كه ياران خود را وادار مىكند كه دست از يارى او بكشند .
در عرف فقيهان ، سربازى است كه همرزمان خود را از جنگ بترساند .
موارد استعمال : از غنائم جنگى سهمى به