مقصود از ضامنه ، درخت خرمايى است كه در داخل سور شهر است ، و ضاحيه درخت خرمايى است كه در خارج سور باشد . لسان العرب
ضالّ -
گمراه .
در فقه ، بردهاى است كه او صاحبش را و صاحبش او را ، گم كرده باشد .
موارد استعمال : خريد و فروش ضالّ صحيح است . شرح لمعه ، كتاب متاجر
ضالّة -
زن گمراه .
در فقه ، حيوانى كه از صاحبش جدا و گمشده است . تحرير الوسيله ؛ مجمع البحرين
موارد استعمال : گرفتن ضالّه در صورت جواز ، مكروه است . شرح لمعه ، كتاب لقطه
ضالّة الابل -
مقصود از آن شتر گمشده است . طلبة الطلبه ؛ مجمع البحرين
موارد استعمال : شتر گمشده در عمران و آبادى ، نبايد به واسطهء كسى اخذ و نگاهدارى شود . شرايع
ضالّة الغنم -
مقصود از آن گوسفند گمشده است . مجمع البحرين
موارد استعمال : اخذ ضالّه الغنم ، جايز است . طلبة الطلبه ، كتاب لقطه
ضالّة المؤمن -
حيوان گمشدهء متعلق به شخص مؤمن است .
موارد استعمال : « تصاحب ضالّه » آتش است ، بايد به مؤمن برگردانده شود .
در حديث است « لا يؤوى الضالّه الّا ضالّ . » طلبة الطلبه ، كتاب لقطه
ضالّة متمنعة -
در فقه ، حيوان مملوكى است كه بدون متصرف يافت شود و خود را از حيوانات درنده محافظت نمايد .
موارد استعمال : اخذ ضالّه ممتنعه با نيت تملك ، مطلقا جايز نيست . شرح لمعه ، كتاب لقطه
ضامن -
كسى كه عهدهدار غرامت گردد .
در فقه ، كسى است كه متعهد و ملتزم شده باشد كه بدهى بدهكار را ادا نمايد ، در حالىكه خودش نسبت به او چيزى مديون نيست .
موارد استعمال : كمال و حرّ بودن ضامن ، در ضمانت معتبر است . شرح لمعه ، كتاب ضمان
ضامن جريرة -
كسى است كه در قرارداد ضمان جريره ( به عنوان مذكور مراجعه شود ) پرداخت غرامت جنايت به عهدهء او گذاشته شده است . ترمينولوژى حقوق
موارد استعمال : بنابر قولى قضاء روزهء ماه مبارك رمضان در صورت عدم وجود ساير مراتب ارث ، بر ضامن جريره واجب است . شرح لمعه ، كتاب صوم
ضبط الاجل -
مدت را طورى تعيين نمايند كه احتمال زيادت و نقصان در آن ( مانند قدوم حاج و وقت خرمن ) نباشد .
موارد استعمال : در صورت شرط تأجيل ثمن ضبط الأجل بايد مراعات شود .
شرح لمعه ، كتاب متاجر
ضبع -
مقصود از آن عضد و بازو مىباشد . مجمع البحرين ؛ طلبة الطلبه
موارد استعمال : رسول خدا ضبع بچه صغير را گرفت و به مادرش گفت ( البتّه در سفر حج ) آيا اين بچه را نيز به حج