( ز )
الزّائد -
كسى است كه بيش از طرف ديگر مىدهد و به عبارت ديگر اضافه دهنده .
موارد استعمال : « عن رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله الذّهب و زنا به وزن الزائد و المتسزيد فى النّار ؛ طلا در مقابل طلا با وزن مساوى فروخته مىشود ، اضافه دهنده و اضافه گيرنده هر دو در آتش هستند . »
طلبة الطلبه
الزّائد من الثلث -
مالى است كه از يك سوم دارايى شخص بيشتر باشد .
شرح لمعه
موارد استعمال : در وصيت به زائد من الثلث اجازهء وارث معتبر است .
شرح لمعه ، كتاب وصيت
الزّائل لا يعود -
به چيزهايى كه پس از سقوط مجددا واجب نمىشود .
موارد استعمال : گفته مىشود نفقهء زن ناشزه پس از تمكين مجدد الزائل لا يعود است . كليات حقوق به نقل فرهنگ معارف اسلامى
الزّعيم -
كفيل ، رئيس ، پيشوا .
موارد استعمال : گفته مىشود « الزّعيم غارم ؛ كفيل ضامن است . »
طلبة الطلبه ؛ مجمع البحرين
الزّنا السّابق على العقد -
زنايى است كه قبل از وقوع عقد فعلى انجام يافته است .
موارد استعمال : زناى سابق على العقد در بعض موارد موجب بطلان عقد مىشود مانند اينكه زن با پدر شوهر خود قبلا زنا نمايد . شرح لمعه ، كتاب نكاح
الزّوجة الامة -
كنيز بردهاى است كه با اجازهء مالك با شخصى ازدواج كند و زن او شود .
موارد استعمال : استيلاد با حامله شدن زوجهء امه از همسرش تحقق نمىيابد .
شرح لمعه ، كتاب استيلاء
الزوجة المحصنة -
همسر باعفّت كه از فاحشگى به دور باشد . حديقهء حاشيه ، شرح لمعه
موارد استعمال : لعان در رمى به زناى زوجهء محصنه متحقق مىشود .
شرح لمعه ، كتاب لعان
الزّوجة المدخولة -
همسرى است كه آلت رجوليت شوهرش به قبل ( فرج ) و يا دبر او داخل شده باشد . شرح لمعه
موارد استعمال : زوجهء مدخوله مالك تام مهريه است . شرح لمعه ، كتاب لعان
الزّيادة الحكميّة -
عبارت است از اينكه بر اثر تصرّف در عين مال قيمت آن زياد شود بدون اينكه عرفا چيزى به آن مال افزوده گردد آن زيادى قيمت را زيادهء حكميّه گويند .
موارد استعمال : در بيع غبنى با وجود زيادهء حكميه فروشنده مىتواند بيع را فسخ نمايد . شرح لمعه ؛ ترمينولوژى حقوق
الزيادة العينيّة -
هرگاه متصرّف در مال معينى چيزى بر آن بيفزايد ( مانند اينكه درختانى در زمين بكارد ) اين زيادى را « زيادهء عينيه » مىگويند .
موارد استعمال : در معاملهء غبنى فروشنده حق دارد با وجود زيادهء عينيه بيع را فسخ