در فقه ، به تذكيه و ذبح حيوان گفته مىشود .
موارد استعمال : ذكات فقط با حديد انجام مىشود . شرح لمعه ، كتاب صيد و ذباحه
ذكاة الجراد -
تذكيه و ذبح شرعى ملخ .
موارد استعمال : زنده گرفتن ملخ با دست و يا به واسطهء وسيلهء ذكات آن است .
شرح لمعه ، كتاب صيد و ذباحه
ذكاة الجنين -
تذكيه و ذبح شرعى بچهء حيوان در شكم مادرش است .
موارد استعمال : تذكيه و ذبح شرعى مادر ذكات جنين است . شرح لمعه ، كتاب صيد و ذباحه
ذكاة السّمك -
تذكيه و ذبح شرعى ماهى . شرح لمعه
موارد استعمال : خارج كردن ماهى از آب درحالىكه زنده است و ماهى را بهطور زنده در اختيار گرفتن در خارج از آب ذكات آب است . شرح لمعه ، كتاب صيد و ذباحه
ذكر -
1 ) مقابل زن ( نرينه ) كه جمع آن ذكور و ذكران مىباشد ؛ 2 ) عضو معروف مرد كه به آن قضيب گفته مىشود و جمع بر خلاف قياس مذاكر مىآيد .
مجمع البحرين ؛ قاموس فقهى
موارد استعمال : در قطع تمام ذكر پرداخت ديهء كامله واجب است .
ذكر ( مرد ) دو برابر انثى ( زن ) ارث مىبرد . شرح لمعه ، كتاب ديات و ارث
ذكر العيب -
يادآورى و باز كردن عيب .
موارد استعمال : براى خريدار و فروشنده ذكر عيب موجود در متاع خود مستحب است . شرح لمعه ، كتاب متاجر
ذكره الاصحاب -
جملهء مذكور در دو مورد گفته مىشود :
1 ) جايى كه دليل و مدرك وجود ندارد ؛
2 ) جايى كه تمام اصحاب آنرا نقل كردهاند . شرح لمعه
ذكىّ -
شخص تيزهوش كه با سرعت به نظريه ديگران انتقال مىيابد . مجمع البحرين
در فقه ، حيوانى كه به طريق شرعى ذبح شود .
موارد استعمال : در صورت اختلاط ذكى با ميت بايد از هر دو اجتناب شود .
شرح لمعه ، كتاب اطعمه و اشربه
ذمّ السّلعة -
ذمّ و بدگويى از كالايى كه مورد معامله است خواه مبيع باشد ، خواه ثمن باشد . شرح لمعه
موارد استعمال : ذمّ السلعة مكروه است . شرح لمعه ، كتاب متاجر
ذمّة -
امان ، ضمان . مجمع البحرين
در فقه ، مقصود از آن گردن و نفس آدم است كه گفته مىشود فلان چيز در ذمّهء من ثابت است گويا حال را به اسم محل نام نهادهاند زيرا غالبا عهد و پيمان را به گردن مىگيرند . كشّاف
موارد استعمال : ذمّهء عبد مأذون از آنچه تعدى مىكند و مالك به او اجازه نداده مشغول مىشود . شرح لمعه ، كتاب دين
بنابر قولى معناى جملهء « وجب فى دمّته » ، « بر او واجب و فرض شد » است .
طلبة الطلبه