موارد استعمال : يكى از واجبات دفن ميت مىباشد . شرح لمعه ، كتاب طهارت
دفيف -
در فقه ، عبارت است از اينكه پرنده در حال پرواز پرهاى خود را حركت دهد .
موارد استعمال : پرندهاى كه دفيف او بيشتر است گوشت آن حلال است .
جواهر الكلام ، كتاب اطعمه
دلّال -
كسى كه با دريافت حق معينى واسطه بين خريدار و فروشنده مىشود ، به اين شخص واسطه نيز گفته مىشود .
جواهر الكلام ؛ شرايع
موارد استعمال : در صورت اقالهء بيع حقّ دلّال ساقط نمىشود . شرح لمعه ، كتاب متاجر
دلالة -
راهنمايى كردن .
در فقه ، مزد و اجرت دلال ( واسطه ) است . جواهر الكلام
موارد استعمال : در اخذ به شفعه پرداخت دلاله براى شفيع لازم نيست .
شرح لمعه ، كتاب شفعه
دلاء -
دلوهاى آب . جمع دلو است .
طلبة الطلبه ، مجمع البحرين
موارد استعمال : در زراعتى كه با دلاء آبيارى مىشود نصف العشر ( نصف يك دهم ) به عنوان زكات پرداخت مىشود .
شرح لمعه ، كتاب زكات
دلوك الشّمس -
زوال آفتاب و بنابر قولى غروب آن است . مجمع البحرين
موارد استعمال : عدهاى از فقهاء با دلوك الشمس استدلال كردهاند بر اينكه وقت نماز ظهر و عصر تا آخر روز وسعت دارد .
طلبة الطلبه ؛ آيات الاحكام
دليل الشغل -
دليلى است كه دلالت كند به اينكه ذمهء انسان با تكليف شرعى مشغول است خواه تكليف به صورت واجب باشد ، خواه حرام باشد .
موارد استعمال : اصالت برائت تا زمانى كه دليل شغل ذمه نباشد جارى مىشود .
مستفاد از جواهر الكلام ، ج 16
دماغ -
مغز سر انسان .
دامغه به جراحتى گفته مىشود كه كيسهء محتوى دماغ را پاره كند .
شرح لمعه ، كتاب ديات ؛ كشّاف
دم الحدث -
خونهاى حيض ، نفاس و استحاضه . شرح لمعه
موارد استعمال : بنابر قولى تمام آب چاه در صورت ملاقات با « دم الحدث » بايد كشيده شود . شرح لمعه ، كتاب طهارت
دم العمد -
جنايت قتل عمدى .
موارد استعمال : بنابر روايتى مرتكب دم العمد را مىشود قبل از محاكمه زندانى كرد تا از شر صاحبان خون محفوظ باشد .
طلبة الطلبه ، كتاب كفاله
دم المتعة -
كسى كه حج تمتّع به جاى آورد براى او واجب است كه در روز عيد اضحى ( قربان ) حيوانى را به عنوان قربانى ذبح نمايد ، اين قربانى را « دم المتعه » نامند .
موارد استعمال : كسى كه از قربانى عاجز است بايد ده روز روزه از عوض