الحصاد ( وقت درو كردن ) . مجمع البحرين
موارد استعمال : در عقد مكاتبه جايز است كه دياس وقت قرار داده شود .
طلبة الطلبه ، كتاب مكاتبه
الدّين على اثنين متكافلين -
كسى از دو نفر طلبكار باشد و آن دو نفر دين همديگر را بهطور همزمان و يا به نوبت ضمانت نمايند .
حوالهء دين به دو نفر بدهكار متكافل درست است . شرح لمعه ، كتاب حواله
الدية بالاصالة -
عبارت است از اينكه ديه خود اصالتا واجب شود نه اينكه از عوض قصاص پرداخت گردد .
موارد استعمال : در خطأ محض ديهء بالاصاله واجب است . شرح لمعه ، كتاب ديات
دائر الجنون -
كسى است كه جنون او در ساعتها و يا روزى معين عارض مىشود و در تمام احوال مجنون نيست ، در عرف مشهور مجنون ادوارى ناميده مىشود .
موارد استعمال : قرارداد عقد كتابت بين مولى و عبد دائر الجنون در موقع جنون باطل است . شرح لمعه ، كتاب كتابت
دائن -
كسى كه به ديگرى مالى بدهد به قصد اينكه در آينده آنرا به او برگرداند .
معجم لغة الفقهاء
موارد استعمال : دائن مىتواند دين حالّ را مطالبه نمايد . تحرير الوسيله ، ج 1
دابّة -
هر حيوانى كه در روى زمين راه مىرود ، حتى به پرندگان نيز گفته مىشود به علت اينكه آنها هم در روى زمين راه مىروند . مجمع البحرين
در فقه ، 1 ) به اسب گفته مىشود .
موارد استعمال : اگر دابه به چاه بيفتد و در آن بميرد به مقدار كر بايد از آن چاه آب كشيده بشود .
2 ) حيوان چهارپا مانند اسب و الاغ و غيره .
موارد استعمال : اگر در حفظ دابه تقصير نمايد و دابه به دابهء ديگرى ضررى برساند او ضامن ضرر بايد باشد .
شرح لمعه ، كتاب طهارت و ديات
دابّة شاردة -
حيوانى كه از صاحبش رم كرده و گريخته است .
موارد استعمال : خريد و فروش دابّه شارده در صورت بودن اميد به برگشت آن بلامانع است . مجمع البحرين ؛ شرح لمعه ، كتاب تحرير
دابّة صائلة -
حيوان چهارپايى كه نسبت به انسان حالت حمله و ضرر رساندن را دارد .
موارد استعمال : دابّهء صائله را با هر وسيلهء ممكن مىشود دفع كرد و لو اينكه منجر به كشتن آن بشود . شرح لمعه ، كتاب حدود
دابّة محترمة -
حيوان چهارپايى است كه ريختن خون آن حرام است مانند حيوانى كه در تحت مالكيت مسلمان است . شرح لمعه
دابّة مرسلة -
دابّهاى است كه در بيابان به طور آزاد چرا كند و در بند بسته نباشد .
موارد استعمال : فروش دابهء مرسله جايز است . مجمع البحرين
بودن دابهء مرسله در بيابان بيع را باطل