اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — صفحة 202

مساهمون: حسين مروج

ص٢٠٢

خ

الخرص على الزارع -

آن‌كه مالك پس از تخمين مقدار سهم خود ، آن‌را در مقابل مقدارى از محصول و لو اين‌كه از محصول زمين موردنظر باشد با مزارع معامله نموده و به او واگذار نمايد . موارد استعمال : در مزارعه ، الخرص على الزارع جايز است . شرح لمعه ، كتاب مزارعه

الخروج عن التّكليف -

عبارت است از اين‌كه كسى درحالىكه زنده و داراى عقل كامل است از طرف خداوند مكلّف به انجام دستورات او نگردد . موارد استعمال : الخروج عن التكليف به اجماع فقها باطل است . شرح لمعه

الخروج عن حقّ الرّهانة -

آزاد شدن مال رهن . موارد استعمال : رهن از طرف راهن عقد لازم است مگر اين‌كه خروج از حق رهانه متحقق شود . شرح لمعه ، كتاب رهن

الخلبة -

چيزى كه به عنوان اختلاس به دست مىآيد . موارد استعمال : در حديث وارد است كه « لا قطع فى الخلبه ؛ دست آدم مختلس قطع نمىشود . » مجمع البحرين ؛ طلبة الطلبه

الخلوة بالمرأة -

عبارت از اين‌كه مرد با زن طورى در جايى باشد كه هيچ‌گونه مانعى براى وطى وجود نداشته باشد ، مثلا حتى زن لخت باشد و درها بسته شود . موارد استعمال : آيا « الخلوة بالمرأة » موجب مىشود كه پرداخت تمام مهر به زوج واجب شود يا نه ، فقهاى شيعه اختلاف نظر دارند . شرح لمعه ، كتاب نكاح

الخوف على المال -

ترس از اين‌كه زيان و ضررى به مال او برسد . موارد استعمال : كشتن سابّ النبى براى همه جايز است مگر اين‌كه خوف على المال باشد . شرح لمعه ، كتاب حدود

الخوف على المؤمن -

ترس از اين‌كه صدمه‌اى به جان مؤمن و يا ضررى به مال او برسد . موارد استعمال : كشتن ساب النبى جايز است مگر اين‌كه خوف بر مؤمن باشد . شرح لمعه ، كتاب حدود

الخوف على النّفس -

ترس از اين‌كه صدمه‌اى به جان او برسد . موارد استعمال : كسى كه به پيامبر اسلام سبّ نمايد بايد او را كشت مگر اين‌كه انسان ترس بر نفس داشته باشد . شرح لمعه ، كتاب حدود

خئولة -

1 ) جمع خال . برادر مادر . 2 ) مصدر مانند اخوت و ابوت است . حديقهء حاشيه ، شرح لمعه موارد استعمال : اولاد عمومه و خئوله جانشين پدران خود در ارث هستند . شرح لمعه ، كتاب ارث

خاذق -

تيرى كه به هدف اصابت كند و اثر آن معلوم باشد ولى سوراخ ننمايد . موارد استعمال : در عقد رمايه تعيين صفت و كيفيت اصابت مانند خاذق بودن