حد شرعى نسبت به مجرم مجازاتى داده شود اين مجازات را تغليظ مىنامند . البته مقدار و كيفيت اين مجازات با نظر حاكم شرع معين مىشود .
موارد استعمال : حكم وطى اموات حكم وطى احياء مىباشد اما در وطى اموات با نظر حاكم « تغليظ العقوبه » مىباشد .
شرح لمعه ، كتاب حدود
تغليظ اليمين -
يعنى حاكم شرع در سوگند دادن سختگيرى كند ، مثلا از طرف بخواهد در يكى از روزهاى مهم اسلامى مانند روز عيد فطر و عيد اضحى و روز جمعه ، و در اماكن مباركه مانند مسجد الحرام و مساجد ديگر و مشاهد مشرّفه سوگند به جا آورد .
موارد استعمال : استحباب تغليظ در تمام حقوق ثابت است مگر جايى كه مورد دعوى كمتر از ربع دينار ( نصاب القطع ) باشد . شرح لمعه ، كتاب قضاء
تفاضل -
از هم جدا شدن ، جدايى و در نظر فقيهان ، عبارت است از اينكه در بيع صرف مبيع از ثمن و يا ثمن از مبيع زيادتر باشد . شرح لمعه
موارد استعمال : قابل ذكر است كه اين تفاضل حرام است . شرح لمعه ، كتاب متاجر
تفخّذ المرأة -
يعنى به رانهاى زن سوار شود و آنها را بغل كند .
موارد استعمال : در مورد « تفخذ المرأة » عمل لعان انجام مىشود البته در صورت عدم وجود شهادت . طلبة الطلبه
تفخيذ -
عبارت است از اينكه : 1 ) آلت رجوليت به ران پسربچه و يا مرد ديگرى بمالد ؛ 2 ) آلت رجوليت را به ران زنى اجنبى بمالد . فقه الصادق ، ج 6
موارد استعمال : لازم به تذكر است كه تفخيذ به معناى اول حد صد تازيانه مجازات دارد ، ولى به معناى دوم فقط با نظر حاكم شرع تعزير مىشود .
شرح لمعه ، كتاب حدود
تفرّج -
مرتفع شدن اندوه و غم ، سير و گشت .
در فقه ، به قصد تفريح و سير و تماشا به تفرجگاه و باغ رفتن است .
موارد استعمال : زمينى كه بهطور عاريه جهت كاشتن درخت گرفته شده به قصد تفرج نمىتوان به آن زمين وارد شد ولى ورود براى آبيارى و . . . جايز است .
شرح لمعه ، كتاب عاريه
تفريط -
1 ) در حفظ مال كمتر از حد معمول تلاش نمايد ؛ 2 ) در حفظ مال مذكور بيشتر از حد معمول اقداماتى انجام دهد .
موارد استعمال : تفريط در مال مورد رهن ، موجب ضمان است . شرح لمعه ، كتاب رهن
تفريط المرتهن -
كوتاهى كردن ، كوتاه آمدن مرتهن .
در فقه ، مرتهن در حفظ و حراست مال مورد رهن از حد متعارف و معمول كمتر اقداماتى را انجام دهد .
موارد استعمال : تفريط المرتهن ، موجب