شود .
موارد استعمال : تعدد مجالس الاقرار بنا بر قول اصلح شرط نيست . شرح لمعه
تعذّر -
براى خود عذر و حجت آوردن .
در فقه ، ناممكن بودن چيزى به حسب عادت است ، مانند شمارش بار تخممرغ يك كشتى .
موارد استعمال : معاملهء معدودات با وزن وكيل در صورت تعذر عدّ صحيح است .
شرح لمعه ، كتاب متاجر
تعذّر الأحبال -
عبارت است از اينكه حالت احبال ( حامله كردن ) از نطفهء مرد از بين برود و ناممكن باشد .
موارد استعمال : در جنايت منتهى به تعذر الاحبال ، پرداخت ديهء كامله واجب است . حديقهء حاشيه ؛ شرح لمعه
تعذّر الإنزال -
عبارت است از اينكه انزال ( رجوع كنيد به عنوان مذكور ) براى كسى سخت و ناممكن باشد . مجمع البحرين
موارد استعمال : در جنايت منتهى به تعذر انزال ، پرداخت ديهء كامل واجب است .
شرح لمعه ، كتاب ديات
تعذّر الحبل -
يعنى حامله شدن زن سخت و ناممكن باشد . شرح لمعه
موارد استعمال : اگر در اثر جنايت زنى به تعذر الحبل گرفتار شود جانى بايد ديهء كامل پرداخت نمايد . شرح لمعه ، كتاب ديات
تعذّر الرّد -
برگرداندن مال مغصوب ناممكن باشد مثلا تلف شده باشد .
موارد استعمال : در صورت تعذر رد مال مغصوب به علت تلف شدن و . . . مثل و يا قيمت آن بايد پرداخت گردد .
شرح لمعه ، كتاب غصب
تعذّر اللّفظ -
آنكه شخص نتواند سخن بگويد خواه به علت ارثى باشد ، خواه به علت مرض زبانش بند آمده باشد .
موارد استعمال : در صورت تعذر اللفظ ، وصيت با اشاره نافذ مىشود .
شرح لمعه ، كتاب وصيت
تعريض -
چيزى را عريض كردن و با صراحت چيزى نگفتن . مجمع البحرين ؛ قاموس فقهى
در فقه ، عبارت است از اينكه كلامى را بگويد كه ايهام معنى خاص را داشته باشد كه به عللى نمىخواهد آن معنا را صراحتا بگويد .
موارد استعمال : تعريض اگر متضمن قذف باشد موجب تعزير مىشود .
فرهنگ معارف اسلامى ؛ شرح لمعه ، كتاب حدود
تعريف الضّوالّ -
شناساندن گمراهان و آوارگان .
در فقه ، معرفى چيز پيدا شده در مجامع عمومى است انجام اين عمل را از طرف يابنده باشد انشاد ( پيدا كردن گمشده ) و از صاحب مال باشد نشدان مىنامند .
موارد استعمال : تعريف الضوال در مساجد مكروه است . شرح لمعه ، كتاب صلات
تعريف المشارك -
معرفى مال به مشارك ، كسى كه به محل پيدا شدن مال رفتوآمد داشته و احتمال داده مىشود كه از آن او باشد .