من تمر « 1 » » .
تعريض
اين است كه شخص از زنى ( كه در عده بسر مىبرد ) بهطور سربسته و بكنايه خواستگارى نمايد . مثل اينكه بگويد : « انك على لكريمة ، انى فيك لراغب ، أنت جميلة ، رب راغب فيك » .
چنان كه مروى است : نبى اكرم ( ص ) به فاطمه بنت قيس فرمود : « اذا حللت فآذنينى ، لا تسبقينى بنفسك » « 2 » .
خلاصه چنانكه در تذكره مىنويسد : خطبه يا خواستگارى به دو گونه است : تصريح و تعريض . تصريح يعنى آوردن لفظى كه در ارادهء نكاح صريح باشد و احتمال ديگرى در آن نرود و تعريض آوردن لفظى است كه جز ارادهء نكاح احتمال ديگرى داشته باشد .
در خصوص زنى كه شوهرش مرده است و در عده وفات است تصريح حرام است ، ليكن تعريض جايز است چون فرمود « 3 » :
« وَ لا جُناحَ عَلَيْكُمْ فِيما عَرَّضْتُمْ بِهِ مِنْ خِطْبَةِ النِّساءِ
« 4 » »
تعليق
خلاف تنجيز ، و به عبارت ديگر تعليق اين است كه متعاقدين عقد را بر امرى معلق و موكول سازند بدان منظور كه معامله در صورت وجود آن امر انعقاد و تحقق يابد و در صورت عدم آن منتفى و بىاثر باشد .
فى المثل بايع بگويد : « اذا جاء رأس الشهر اوان قدم زيد فقد بعتك هذه الدار » .
هامش
( 1 ) . المهذب ( فقه شافعى ) ج 1 ، ص 282 ، حدائق الناضره ج 5 ، ص 113 ، مغنى المحتاج ج 2 ، ص 63 ، شرح زرقانى ج 3 ، ص 339 ، بداية المجتهد و نهاية المقتصد ج 2 ، ص 174 ، المغنى ( ابن قدامه ) ج 4 ، ص 102 .
( 2 ) . المغنى ( ابن قدامه ) ج 7 ، ص 148 ، المهذب ج 2 ، ص 47 ، شرح زرقانى ج 3 ، ص 126 .
( 3 ) . تذكرة الفقهاء ج 2 ، ص 569 .
( 4 ) . سورهء بقره آيهء 235 .