حكم
5 - تخيير عقلى ميان فعل و ترك در مقام عمل و حكم به اباحه از لحاظ حكم .
هر يك از قائلين اقوال يادشده دلايلى نيز بر اثبات مدّعاى خويش ابراز داشتهاند و جهت اطلاع مىتوان به كتب تفصيلى علم اصول مراجعه كرد .
اصل تطابق ارادهء استعمالى با جدّى
اين اصل در موردى جريان دارد كه براى مثال قائلى بگويد ، « اعطيتك درهما » آنگاه ما مردّد باشيم كه آيا او از كلمهء « درهم » ارادهء معناى جدّى نموده است يا احيانا چيز ديگرى را قصد كرده است .
در اينجا با اجراى اصل ارادهء استعمالى درهم با ارادهء جدّى آن ، هرگونه ترديدى را در اين باره از خود مرتفع مىسازيم .
اصل حرمت عمل به ظنّ
اين اصل توسط مرحوم شيخ انصارى در رسائل ( مبحث ظنّ ) پس از بيان امكان تعبّد به اماره غير علمى و مردود شمردن كلام ابن قبه ، تأسيس گرديده است و معنايش اين است كه مادامى كه دليلى خاص بر وقوع تعبّد به ظنّ و عمل به اماره غير علمى در دست نباشد ، اصل ، حرمت عمل به ظنّ است زيرا ادلّهء اربعه ( كتاب ،