تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى ) — صفحة 264

مساهمون:

ص٢٦٤

واسطه در اثبات

عبارت از آن است كه علم به واسطه ، باعث علم به ثبوت عرض براى معروض باشد . نظير حدّ وسط در قياسات چنان كه در مثال زير : عالم متغير است . ( صغرى ) هر متغيّرى حادث است . ( كبرى ) پس عالم حادث است . ( نتيجه ) كلمهء « متغيّر » در اين قياس واسطه است در اثبات حدوث براى عالم .

واسطه در ثبوت

عبارت از آن است كه واسطه ، سبب گردد تا عرض حقيقتا بر معروض عارض شود ، به تعبير ديگر واسطه در ثبوت عبارت از علت ثبوت محمول براى موضوع است . براى مثال گرما واسطه در ثبوت انبساط براى فلز است .

واسطه در عروض

منظور از واسطه در عروض آن است كه عرض حقيقتا مربوط به واسطه است ، ولى از باب مسامحه و مجاز به امرى ديگر نسبت مىدهند . به ديگر سخن مىتوان گفت : دو چيز به گونه‌اى با هم