تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى ) — صفحة 238

مساهمون:

ص٢٣٨
روزه بگيرد استحبابى ندارد ؟ ابدا چنين چيزى نيست . لذا اصوليّون معتقدند عدد مفهوم ندارد . بلى اگر در مورد خاصّى قرينه‌اى در ميان باشد ، مثلا متكلّم در صدد بيان ميزان و اندازه حكم باشد . چنان كه در آيهء شريفهء :
« الزَّانِيَةُ وَ الزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ واحِدٍ مِنْهُما مِائَةَ جَلْدَةٍ »
« 1 » ( هر زن و مرد زناكار را صد تازيانه بزنيد ) اينچنين است ، لذا عدد در اينجا مفهوم دارد .

4 - مفهوم غايت

منظور از غايت كلماتى همچون « حتّى » و « الى » مىباشد كه در فارسى از آن به « تا » تعبير مىشود . آنچه در اصول مورد بحث واقع مىگردد اين است كه قضايايى كه اين نوع كلمات در آنها به كار رفته‌اند ، آيا مىتوان مفهومى براى آنها قائل شد ؟ نظريهء مشهور ميان اصولييّن است كه غايت داراى مفهوم نمىباشد . منتها برخى مثل مرحوم محقّق خراسانى صاحب كفاية در مسأله ، قائل به تفصيل گرديده‌اند ؛ به اين معنا كه اگر غايت ، قيد براى حكم باشد ، قطعا دلالت بر مفهوم خواهد داشت ولى اگر چنانچه قيد براى موضوع باشد ، داراى مفهوم نمىباشد .
هامش
( 1 ) - سورهء نور : آيهء 2 .
فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى ) — صفحة 238 | محمد حسين مختارى مازندرانى