معناى ارسال روشن شود تا نتيجتا مجموع اين تركيب معنايش مشخص گردد .
غزالى گويد : مصلحت عبارت است از جلب منفعت يا دفع زيان و ضرر ؛ البته اين معنا مقصود ما نيست ، زيرا جلب منفعت و دفع مضرّت از مقاصد خلق و صلاح خلق در تحصيل اهدافشان مىباشد . ليكن منظور ما از « مصلحت » محافظت بر مقصود شرع است و مقصود شرع از خلق نيز پنج امر است : محافظت بر مقصود شرع است و مقصود شرع از خلق نيز پنج امر است : محافظت بر دين ، جان ، عقل ، ناموس و مال .
هرچيزى كه متضمّن اصول پنجگانهء مزبور باشد ، اين همان مصلحت است و هر امرى كه باعث تفويت آنها گردد ، عبارت از مفسده است كه دفع آن نيز مصلحت است . « 1 »
اما دربارهء تعريف جزء دوم آن يعنى مرسله ميان ايشان اختلاف است ، آنچه از برخى عباراتشان برمىآيد ، ارسال به معناى عدم اعتماد بر هر نصّ شرعى است . اينان مىگويند ، فهم احكام شرعى را بايستى به عقل واگذار كرد . بعضى ديگر مىگويند ، معناى ارسال عدم اعتماد بر نصّ خاص است ، بلكه از نصوص عامّه مىتوان استنتاج نمود . از آنجا كه در معناى ارسال اختلاف نظر وجود دارد ،
هامش
( 1 ) - المستصفى ، غزالى ، ج 1 ص 286 به بعد .