برخى قائل به تخيير عقلى شدهاند . « 1 »
يكى از موارد جريان اصل تخيير ، دوران امر بين محذورين است . يعنى اصل تكليف و الزام محرز باشد ولى ترديد در مكلف به ، بين وجوب و حرمت باشد . يعنى مكلف مىداند كه از طرف شارع ملزم به تكليفى شده است ، ولى نمىداند آن مكلف به ، حرام است يا واجب ؟
در دوران امر بين محذورين چهار صورت متصور است :
1 - واجب و حرام هر دو توصلى باشند .
2 - واجب و حرام تعبدى باشند .
3 - يكى به صورت معين تعبدى و ديگرى توصلى باشد .
4 - يكى تعبدى و ديگرى توصلى باشد بدون تعيين .
در دوران امر بين محذورين پنج قول ذكر شده است :
1 - جريان برائت شرعى و عقلى نسبت به هر دو طرف مانند شبهات بدوى .
البته روشن است كه اين امر موجب مخالفت قطعى با علم اجمالى مىشود كه جايز نيست .
2 - تقديم جانب حرمت بر جانب وجوب به خاطر اينكه دفع مفسده مهمتر از جلب منفعت است . ولى اين قول نيز درست نيست ، زيرا هميشه چنين نيست كه دفع مفسده مهمتر از جلب منفعت باشد ، بلكه ممكن است امر برعكس باشد ،
پاورقی
( 1 ) اصول الاستنباط ، ص 233 .