بيان شد . برخى ديگر از مطالب مربوط به اين بحث در عناوين « مخصّص » ، « استثناء » و « مفهوم » آمده . براى آگاهى بيشتر به عناوين مذبور و منابع مورد اشاره در عنوان « عام » مراجعه شود .
عدالت
عدالت در لغت يعنى حد وسط بين افراط و تفريط « 1 » ؛ بنابراين ، در هر موردى اين لفظ استعمال شود ، مراد حد وسط و معتدل آن است . مثلا آب معتدل يعنى آبى كه نه زياد سرد باشد و نه زياد گرم ؛ جسم معتدل يعنى نه زياد بزرگ و نه زياد كوچك ؛ و همينطور در ساير موارد .
با توجه و ملاحظهى همين معناى لغوى ، لفظ عدالت در موارد مختلف به تناسب آن مورد بر مساوات ، برابرى ، استقامت ، اقتصاد و قسط اطلاق مىشود . « 2 »
در معناى شرعى عدالت سه قول وجود دارد :
1 - ايمان به حسب ظاهر .
2 - حسن ظاهر .
3 - ملكهاى نفسانى است كه موجب برانگيختن به ملازمت تقوى و جوانمردى مىشود . « 3 »
عدالت يا در رأى و فكر است ، يا در صفات نفسانى و يا در گفتار و كردار .
هامش
( 1 ) لسان العرب ؛ مفردات راغب ؛ المصباح المنير ، ماده عدل .
( 2 ) التحقيق ، ج 8 ، ص 53 .
( 3 ) مفتاح الكرامة ، ج 3 ، ص 83 ؛ المحصول ، ج 2 ، ص 196 ؛ جامع المقاصد ، ج 2 ، ص 372 .