خرق اجماع
به عنوان « اجماع » ذيل « اجماع مركب » رجوع شود .
دلالت « 1 »
دلالت يعنى : شيئى به گونهاى باشد كه هرگاه علم به وجود آن حاصل شد ، ذهن به وجود شيئى ديگر منتقل شود . به عبارت ديگر : اگر چيزى به گونهاى باشد كه علم به وجود آن موجب انتقال ذهن به چيز ديگرى شود ، آن را « دلالت » گويند .
مثلا : به صدا در آمدن زنگ خانه مىفهماند كه كسى پشت در منتظر است .
در اين مثال ؛ صداى زنگ « دال » است ، وجود شخص پشت در منزل « مدلول » است ، و اين خصوصيتى كه در صداى زنگ ، موجب انتقال ذهن شنونده به وجود شخص پشت در حياط شد را « دلالت » گويند . « 2 »
- اقسام دلالت :
دلالت تقسيمات مختلفى دارد از جمله : دلالت عقلى ، دلالت طبعى ، دلالت وضعى ، دلالت تصورى ، دلالت تصديقى و . . . هركدام از اين اقسام ، خود تقسيمات ديگرى دارد .
هامش
( 1 ) المنطق ، ص 36 ؛ الاحكام آمدى ، مجلد 2 ، ص 61 ؛ الوافية ، ص 228 ؛ الاصول العامه ، ص 232 و 317 ؛ اصطلاحات الاصول ، ص 132 .
( 2 ) المنطق ، ص 36 .