- اقسام حجّت :
1 - حجّت ذاتى :
حجّت ذاتى ، حجتى است كه نياز به جعل جاعل ندارد . اين قسم حجّت اختصاص به قطع دارد . زيرا حجيّت از لوازم عقلى و غير قابل اجتناب قطع است و محال است حجيّت از قطع جدا شود . چرا كه قطع ، يعنى كشف واقع و راه به سوى واقع . و البته چنين حجيّتى قابل جعل و انكار شارع نيست ، زيرا مستلزم تناقض است . به عنوان « قطع » رجوع شود .
2 - حجّت جعلى و عرضى :
حجّت عرضى ، حجتى است كه ذاتا و فى نفسه صلاحيت حجيّت ندارد ، بلكه حجيّت آن مستند به جعل شارع يا حكم عقل است . اين قسم حجّت ، در امارات و اصول جريان دارد .
حديث « 1 »
حديث در لغت ، عبارت است از آنچه كه براى ديگرى نقل مىشود ، و آنچه كه به گوينده مىرسد و گوينده آن را به ديگران مىرساند ، خواه از طريق شنيدن و گفتن باشد ، و خواه از طريق مطالعه و كتابت . « 2 »
و در اصطلاح حكما و متكلمان عبارت است از آنچه كه مقابل قديم باشد .
پس حادث يعنى جديد و واقع شدن چيزى در زمانى كه قبل از آن نبود .
هامش
( 1 ) اصول الحديث و احكامه ، ص 19 ؛ اصول الفقه ، ج 2 ، ص 57 ؛ دائرةالمعارف الاسلامية ، ج 3 .
( 2 ) لسان العرب ، مفردات راغب ، مصباح المنير ، ماده « حدث » .