عنوان « الجمع مهما امكن اولى من الطرح » رجوع شود .
- مرجحات باب تعارض :
مرجحات دو دستهاند :
1 - مرجحاتى كه در روايات به آنها تصريح شده است .
2 - مرجحاتى كه نصّ بر آنها وارد نشده است .
1 - مرجحات منصوص :
روايتى كه زمان صدور آن متأخر است عمل مىشود ، و روايتى كه زمان صدور آن متقدم است كنار گذاشته مىشود .
ب : ترجيح به صفات راوى ؛ در مقبولهء ابن حنظله « 1 » راوى از امام صادق عليه السّلام سؤال مىكند از حكم اختلاف دو حديث كه منجر به اختلاف دو حكم مىشود . امام عليه السّلام مىفرمايد : حكم آن كسى كه عادلتر ، فقيهتر ، راستگوتر و باتقواتر است درست ، و حكم ديگرى باطل است .
ج : ترجيح به شهرت ؛ در مقبولهء مذكور ، حضرت در جواب تصور تساوى هر دو روايت در صفات فوق مىفرمايند ؛ به حديثى كه راويان ديگر برآن اجماع دارند عمل كنيد و روايت نادر و غير مشهور را ترك كنيد .
د : ترجيح به موافقت با قرآن ؛ در همان روايت و روايات ديگر معصوم عليه السّلام مىفرمايد : به روايتى كه مضمون آن موافق با قرآن باشد عمل كنيد .
ر : ترجيح به مخالفت با عامه ؛ حضرت در مقبوله ابن حنظله يكى از مرجحات دو خبر متعارض را كه ازهرجهت مساوى هستند ، مخالفت با عامه
هامش
( 1 ) وسائل الشيعة ، ج 18 ، ابواب صفات قاضى ، باب 9 ، حديث 1 .