ايجاب
ايجاب در دو معناى مختلف به كار مىرود و اين اختلاف به اعتبار كلمه مقارن با ايجاب است .
1 - ايجاب و قبول :
اگر ايجاب همراه با قبول و در مقابل آن استعمال شود ، مراد ايجاب و قبول در عقود است ، و گفته مىشود : هر عقدى مشتمل بر ايجاب و قبول است . در اين لحاظ ، ايجاب عبارت است از لفظ يا عملى كه ابتدا از يكى از دو طرف معامله صادر مىشود ، يا صيغهاى است كه از تمليككننده صادر مىشود و قبول ، لفظ يا عملى است كه پس از آن واقع مىشود و يا صيغهاى است كه از پذيرنده تمليك صادر مىشود .
مثلا در عقد بيع عبارت فروشنده يا عمل وى در تمليك ايجاب است و عبارت يا عمل خريدار قبول است .
2 - ايجاب و وجوب :
ايجاب و وجوب از حيث حقيقت واحدند ، ولى لحاظ آنها متفاوت است .
يعنى اگر امر را نسبت به آمر ملاحظه كنيم ، ايجاب است ولى اگر امر را نسبت به مأمور به ملاحظه كنيم ، وجوب ناميده مىشود .
بالجمله و فى الجملة
هرگاه كلمه بالجمله استعمال شود ، مراد تمام آنچه است كه اين كلمه در آن استعمال شده است . مثلا اگر گفته شود : احاديث كتب اربعه ( كافى ، استبصار ،