طلب حقيقى دارد ، مگر اينكه قرينهاى بر ترخيص موجود باشد . ولى مشهور علماى قبل از مرحوم آخوند خراسانى قدّس سرّه معتقد بودهاند كه صيغه امر حقيقت در وجوب است .
3 - اعتبار علو و استعلا :
بيشتر علماى اصولى معتقدند كه برترى و بزرگى در آمر شرط است ، اگرچه در حال فروتنى چيزى را طلب كند . ولى استعلا در آمر را ، يعنى شخص خود را بزرگتر و برتر بداند در حالى كه بزرگتر و برتر نيست ، شرط نمىدانند .
4 - مرة و تكرار :
اصوليين در دلالت صيغه امر بر مرّه يا تكرار ، اختلاف دارند . آيا مقصود از مرة و تكرار ، دفعه و دفعات است ، يا فرد و افراد ؟ مرحوم مظفر قدّس سرّه مىگويد :
ظاهرا مقصود از مره و تكرار ، دفعه و دفعات است . « 1 »
ولى مرحوم آخوند خراسانى قدّس سرّه مىگويد : هرچند لفظ مره و تكرار ، ظهور در دفعه و دفعات دارد ، ولى نزاع بين اصوليين ، در هر دو قسم است . « 2 »
چه فرقى بين دفعه و دفعات ، و بين فرد و افراد وجود دارد ؟
مرحوم مظفر قدّس سرّه مىگويد : فرق در اين است كه دفعه ، هم با اتيان يك فرد از طبيعت مطلوب تحقق مىيابد و هم با اتيان افراد متعدد در زمان واحد . « 3 » به عبارت ديگر : ملاك در دفعه و دفعات ، اتيان مأمور به ، با حركت واحد يا
هامش
( 1 ) اصول الفقه ، ج 1 ، ص 74 .
( 2 ) الكفاية ، ج 1 ، ص 119 .
( 3 ) اصول الفقه ، ج 1 ، ص 74 .